يعنى مقتول را از قاتل طلبند و به او گويند : كجاست دختر تو ؟ و چه كردى با او ؟ و به كدام گناه كشته شد ؟ و به چه سبب او را كشتى ؟ !
اين عمل شنيع و فعل قبيح ، عادت برخى از عرب بود در جاهليّت كه از ترس فقر يا لحوق عار و عيب ، دختران را زنده در گور مىكردند . حق تعالى مىفرمايد : آن روز از قاتلان سؤال كنند كه چرا ايشان را كشتيد ؟ !
ابن عباس نقل نموده : چون وضع حمل زن نزديك مىشد ، گودىاى مىكندند و نزديك آن مىنشستند . اگر دختر بود در آن گودى مىانداختند و آن را پر از خاك مىكردند ! البته اين رفتار برخى از طوائف عرب بود « 1 » .
روايت شده است كه قيس بن عاصم خدمت حضرت رسول صلى الله عليه و آله عرض كرد : من نُه دختر خود را زمان جاهليّت زنده به گور كردم ! چگونه عذر آن را خواهم ؟ « 2 » . . .
وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ : و آن گاه كه كتابهاى عمل از جانب خداى متعال ميان اهل محشر منتشر و صحيفهء عمل هر شخصى در مقابلش گسترده شود .
گفته شده : اى فرزند آدم ، صحيفهء عمل تو در هم پيچيده شود و بعد از آن در روز قيامت آن را بگشايند . پس بايد مرد نظر كند در آنچه املا مىكند در صحيفهء خود و از نشر آن انديشه نمايد .
و آن گاه كه آسمان از روى آنچه بر آن احاطه داشته برچيده شود ؛
و آن گاه كه جهنّم بر افروخته و شعلهور گردد ؛
و آن گاه كه بهشت به متّقيان نزديك شود ؛
يا نعمتهاى بهشت را نزديك آورند و به مؤمن و كافر بنمايند تا سُرور مؤمنان زياده شود و حسرت اهل جهنّم مضاعف گردد .
( آيهء 14 ) ( عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّآ أَحْضَرَتْ )
هامش
( 1 ) . مدرك سابق .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 10 ، ص 162 .