لغت و اعراب :
خُلُق به همان معنايى كه در گفتگوها از آن به خُلْق تعبير مىكنيم دانسته شده . ما أنت . . .
جواب قسم در آيهء قبل است .
تفسير :
كه به نعمت و لطف پروردگارت تو ديوانه نيستى .
و به يقين براى تو در دنيا و آخرت پاداشى بىمنت و بىپايان است .
و همانا تو بر خُلق بزرگى كه همهء اخلاق فاضلهء انسانى در آن جمع است هستى .
از حضرت صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود :
خداى عزوجل پيغمبر خود را تأديب نمود و نيكو ادب فرمود ، پس چون تأديب او به مرتبهء اكمل رسيد ، فرمود : إِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ . « 1 »
( آيهء 5 و 6 ) ( فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ * بِأَييّكُمُ الْمَفْتُونُ )
اعراب :
گفته شده : باء در بأيّكم زائده است ، و أيّكم مفعول فستبصر و يبصرون مىباشد .
تفسير :
بعد از مدح رسول اللَّه به خلق عظيم ، كفّار را تهديد فرمايد به عذاب اليم :
پس به زودى تو خواهى ديد و آنها نيز خواهند ديد ؛
كه كدام يك از تو يا دشمنانت گرفتار جنوناند .
يعنى در حين وقوع عذاب ، معلوم خواهد شد كه مستحق اسم جنون حضرت محمّد است يا شما كافران ؟ !
هامش
( 1 ) . نور الثقلين ، ج 5 ، ص 389 و 390 . به نقل از كافى .