صحّت و برخى شرط كمال است ) :
1 - آن كه آنچه مىدهد از حلال باشد ؛ زيرا حضرت رسالت صلى الله عليه و آله فرمود :
إنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لا يَقْبَلُ إلَّاالطَّيِّبَ . « 1 »
2 - از اموال نفيسه ( نه به درد نخور ) باشد ؛ زيرا خدا فرموده : وَلَا تَيَمَّمُواْ الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ .
3 - صدقهدهنده محبِّ مال و اميدوار به زنده بودن باشد ؛ زيرا از حضرت سؤال نمودند از افضل صدقه ، فرمود :
أنْ تُعْطيَهُ وَأنْتَ صَحيحٌ شَحيحٌ تَأْمُلُ الْعَيْشَ . . . : « 2 »
افضل صدقه آن است كه بدهى آن را در حالى كه تندرست باشى و تو در هزينه كردن مال سخت و در حفظ و جمع آن حريض باشى و اميد زندگى داشته باشى .
4 - آن كه در كتمان و پنهان داشتن بكوشد .
5 - به محتاجترين مردمان يا لا اقل فقرا بدهد چنانچه فرمايد : وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَآءَ .
6 - آن كه در پى آن بر فقير منت ننهد و او را اذيّت نرساند ؛ زيرا خدا فرمايد : لَا تُبْطِلُواْ صَدَقتِكُم بِالْمَنّ وَالْأَذَى .
7 - آن كه با قصد قربت و اخلاص ، بدون ريا و سمعه بدهد .
8 - آن كه صدقهء خود را حقير شمرد اگرچه بسيار باشد ؛ زيرا از علائم مؤمن اين است كه اعمال صالحهء خود را هر چه باشد در پيشگاه خداى منّان كوچك و كم ارزش بداند .
9 - آن كه از اموالى باشد كه مورد توجّه و محبت اوست كه فرمود : لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ .
10 - با وجود نيازمند بودنِ خود صدقه بدهد .
با اين صفات دهگانه ، صدقه قرض حسن ( يا قرض حسن كامل ) باشد . « 3 »
هامش
( 1 ) . منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 178 خداوند ، پاك است و جز پاك را نمىپذيرد .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 9 ، ص 178 .
( 3 ) . مدرك ياد شده . با تصرّف در برخى از عبارات .