لغت :
قول در مانند اين جاها به معنى « كلمهء عذاب » يا خود عذاب است .
و گفته شده فى امم به معنى « مع امم » مىباشد .
تفسير :
چنين افرادى كه معاد را منكرند كسانى هستند كه گفتار خدا ( يعنى وعدهء دوزخى بودن كفّار ) در بارهء آنها در ميان امّتهايى از كفّار جن و انس كه پيش از آنان بوده و گذشتهاند ثابت و مسلّم شده است . حقّاً كه آنها در دنيا و آخرت زيانكار بودهاند .
[ بستگى درجات به نحوهء عمل ]
( آيهء 19 ) ( وَ لِكُلٍّ دَرَجتٌ مّمَّا عَمِلُواْ وَ لِيُوَفّيَهُمْ أَعْملَهُمْ وَ هُمْ لَايُظْلَمُونَ )
اعراب و لغت :
عذاب مفعول دوم تجزون . هون يعنى ذلّت و خوارى .
قبل از أذهبتم جملهء « قيل لهم » يا مانند آن در تقدير است .
تفسير :
و براى هر يك از دو گروه مؤمنان و كافران درجاتى از ايمان و كفر ، و سعادت و شقاوت ، و پاداش و كيفر باشد كه از آنچه انجام دادهاند نشأت گرفته است .
بودن درجات علّتى دارد و براى آن است كه خداوند جزاى عملهاى آنان را يا تجسّم يافتهء عين اعمالشان را به نحو كامل به آنها بدهد و هرگز آنها مورد ستم قرار نمىگيرند و از ثوابشان كاسته يا بر عقابشان افزوده نمىگردد .
[ لذت بهشت فقط با ترك لذت ]
( آيهء 20 ) ( وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيّبتِكُمْ فِى حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَ اسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِى الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقّ وَ بِمَا كُنتُمْ تَفْسُقُونَ )