لغت و اعراب :
جاثية اسم فاعل و مصدر آن « جثوّ » به معنى به زانو نشستن . جاثية مفعول دوم ترى .
قبل از اليوم ، « يقال لهم » در تقدير است و نصب اليوم به خاطر ظرف بودن است .
ما كنتم تعملون نائب فاعل تجزون است و شايد قبل از ما « با » در تقدير باشد يعنى « بما كنتم . . . » . كل امة تدعى . . . مبتدا و خبر است .
تفسير :
و در آن روز هر امّتى و گروهى را از نهايت دهشت گرد آمده و به زانو درافتاده مىبينى .
هر گروه و امّتى به سوى كتاب آسمانى مذهب خود ( يا به سوى كتاب و صحيفهء اعمال خود ) خوانده مىشود و خطاب مىآيد كه امروز در برابر آنچه عمل مىكرديد از طاعت و معصيت و خير و شرّ جزا داده خواهيد شد ، يا تجسّم يافته عمل دنيوى شما جزاى اخروى شماست .
[ نسخه بردارى از عمل مردم ]
( آيهء 29 ) ( هذَا كِتبُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُم بِالْحَقّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ )
لغت :
استنساخ به اين معنى كه از كسى بخواهند چيزى را بنويسد و گاهى به معنى نوشتن استعمال مىشود .
تفسير :
اين نوشته و كتاب ماست كه بر عملهاى شما به حق و درستى سخن مىگويد و گواهى مىدهد ؛ زيرا ما از آنچه شما انجام مىداديد نسخه بر مىداشتيم ( امر مىكرديم كه فرشتگان در نامهء عملتان بنويسند ) تا بر وفق آن جزا داده شويد .