وَ إِنَّكَ لَتَهْدِى إِلَى صِرَ طٍ مُّسْتَقِيمٍ : و بىشك تو مردم را به سوى راهى راست هدايت مىكنى كه رسانندهء به حق است .
تنبيه : محققان فرمودهاند كه حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله قبل از بعثت ، به شريعت خود رفتار مىنموده نه به شريعت پيامبران گذشته ، و خداوند عزوجل به آن حضرت قرآن را بتمامه عطا فرمود و فرمود : لَا تُحَرّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَ قُرْءَانَهُو فَإِذَا قَرَأْنهُ فَاتَّبِعْ قُرْءَانَهُ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ [ قيامت ، 19 ] ، و ايضاً وَ لَاتَعْجَلْ بِالْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَى إِلَيْكَ وَحْيُهُ [ طه ، 114 ] اين آيات دلالت دارد بر آن كه پيش از نزول قرآن ، قرآن را مىدانست .
بنابراين آيهء فوق ناظر است به ندانستن حضرت از پيش خود ؛ به عبارت ديگر علم حضرت به افاضهء خداوند بوده نه بالذات ، و پس از ايجاد نور آن حضرت ، آنچه در حيطهء امكانى درمىآيد ، خداى تعالى از علم ازلى به او افاضه فرمود كه : وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُن تَعْلَمُ [ نساء ، 113 ] .
( آيهء 53 ) ( صِرَ طِ اللَّهِ الَّذِى لَهُ مَا فِى السَّموَ تِ وَ مَا فِى الْأَرْضِ أَلَآ إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ )
تفسير :
صراط مستقيم يعنى راه آن خدايى كه هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است علاوه بر خود آنها ملك حقيقى اوست . زيرا ايجاد و حفظ و تدبير و فانى كردن آنها در وقت موعود تحت ارادهء اوست .
أَلَآ إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ : آگاه و به هوش باش كه همهء كارهاى جهان و كارهاى مكلفان در روز قيامت و محشر به سوى او باز مىگردد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 318
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣١٨