اعراب و لغت :
يوم منصوب است به فعل مقدَّر مثلًا « يساق الناس يوم » يا منصوب است به « اذكر » مقدَّر . يوزعون مضارع مجهول به معنى جمعآورى مىشوند .
[ حوادث قيامت ]
تفسير :
و به ياد آور روزى را كه دشمنان خدا را از قبرها و مكانهاى مختلف به سوى آتش جهنّم گرد مىآورند ، پس اولين و آخرين آنها در مكانى جمع آورى مىگردند - يعنى پيشينيان را نگهدارند تا پسينيان به آنها رسند - آن گاه ايشان را به هيئت اجتماع روانه كنند .
( آيه 20 ) ( حَتَّى إِذَا مَا جَآءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ أَبْصرُهُمْ وَ جُلُودُهُم بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ )
تفسير :
تا وقتى كه همه به آتش برسند گوششان و ديدگانشان و پوست بدنشان به آنچه در دنيا انجام مىدادند بر ضدّشان گواهى دهند ( همان گونه كه در دنيا از روى ادراك تحمّل شهادت كرده بودند در آن جا اداى شهادت خواهند نمود ) .
بيان : در شهادت جوارح چند احتمال است : 1 - وسيلهء تكلم در ايشان ايجاد فرمايد ، بعد آنها را الزام نمايد به اعتراف نمودن و گواهى دادن بر صاحب خود .
2 - ايجاد كلام فرمايد در ايشان مانند ايجاد كلام در درخت . 3 - آن كه ظاهر سازد بر ايشان علاماتى كه دلالت كند بر آنچه كسب كردهاند به آنها ، پس به لسان حال ناطق شوند .