لغت :
ظاهرين جمع ظاهر و آن در اين جا به معنى غالب و قاهر است . اصل يا قومِ « يا قومى » است ، ياء آن حذف شده و كسره دالّ بر آن است .
تفسير :
مؤمن آل فرعون گفت : اى قوم من ، امروز مالكيت و حاكميت و پادشاهى از شماست در حالى كه در اين سرزمين غالب و برتر و مسلّط بر بنى اسرائيل هستيد به گونهاى كه همه مقهور و محكوم شمايند ، پس اگر عذابى بر ما بيايد چه كسى ما را در رهايى از عذاب يارى مىدهد ؟
يعنى متصدى امرى مشويد كه مظنّهء زوال ملك شما باشد ؛ زيرا قول موسى احتمال صدق دارد ، پس عقل مقتضى آن است كه اصلًا پيرامون او نگرديد ، و دست تعدى به او دراز نكنيد .
و خود را داخل در آنها نمود در ورود عذاب تا شايد نصيحت او در آنها اثر كند .
فرعون گفت : من به شما جز آنچه حقيقتاً رأى من است رأى نمىدهم و رأى من اين است كه مصلحت ما در كشتن موسى است و شما را جز به راه راست راهنمايى نمىكنم .
تنبيه : فرعون به نبوّت موسى يقين داشت و دست كم صدق او را احتمال مىداد . از اين رو در باطن از حضرت موسى عليه السلام خوفى عظيم داشت و مىترسيد كه پادشاهى او را نابود نمايد ؛ اما نمىخواست ترس خود را اظهار كند . اين بود كه با لحنى ظاهر الصلاح كشتن موسى عليه السلام را مطرح مىساخت .
( آيه 30 ) ( وَ قَالَ الَّذِى ءَامَنَ يقَوْمِ إِنّى أَخَافُ عَلَيْكُم مّثْلَ يَوْمِ الْأَحْزَابِ )
آن كه به خداى موسى ايمان آورده بود ( حزبيل ) گفت : اى قوم من ، بىترديد من بر شما از پيش آمد و عذابى مانند روزهاى امّتهاى گذشته كه پيامبرانشان را تكذيب كردند مىترسم .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 210
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢١٠