( پيامبران ) كه بخواهد القاء و ارسال مىدارد تا مردم را از روز تلاقى و برخورد با هم ( روز قيامت ) بيم دهد ، آن روز روز تلاقى ( ارواح برزخى با ابدان محشرى ، و تلاقى همهء زندهشدهها با خداى تعالى ، و تلاقى انسانها ، فرشتهها ، جنها ، و شيطانها با هم ، و تلاقى هر مكلَّفى با جزا و پاداش و كيفر اعمال و عقايد خود ) است .
[ احوال قيامت ]
( آيه 16 ) ( يَوْمَ هُم برِزُونَ لَايَخْفَى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌ لّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْوَ حِدِ الْقَهَّارِ )
تفسير :
روزى كه آنها - يعنى حاضران در محشر - ظاهر و آشكارند ، چيزى از آنها بر خداوند پنهان نمىماند .
يعنى علم الهى احاطه دارد به تمام بندگان و عقايد و اعمال آنها از جزيى و كلّى و پنهان و آشكارا ، پس بر وفق عقايد و اعمالشان به فضل و عدل جزا خواهد داد .
و پس از اجتماع خلايق ، از جانب خداى تعالى ندا رسد : لّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ امروز مالكيت و حاكميت و فرمان فرمايى از آنِ كيست ؟ و چون روز قيامت حق ، ظاهر و مكشوف مىشود همهء مردم از مؤمن و كافر متفق الكلمه جواب دهند : امروز فرمانفرمايى از آن خداى يكتا و بىهمتا و قهّار است .
و بعضى از مفسّران گفتهاند : چون خطاب الهى به اهل محشر رسد ، هيچ كس قدرت و طاقت جواب ندارد ، پس ذات الهى خود فرمايد : لِلَّهِ الْوَ حِدِ الْقَهَّارِ .
على بن ابراهيم قمى رحمه الله از حضرت صادق عليه السلام در حديثى روايت كرده كه : خداوند اهل زمين و اهل آسمان و ملائكه را مىميراند ، بعد مىفرمايد : لّمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ؟ پس خود جواب فرمايد : لِلَّهِ الْوَ حِدِ الْقَهَّارِ كجايند جبّاران ؟ كجا هستند آنها كه ادّعا نمودند غير از من خداى ديگرى هست ؟ كجايند متكبران و نخوت آنان ؟ ! « 1 »
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ، ذيل آيهء شريفه و نور الثقلين ، ج 4 ، ص 514 ، با تلخيص .