واقع است ؛ چون خداوند ، وسايل هدايت بندگان را در اختيار آنان قرار داده و آنها را به راه راست و نجات راهنمايى كرده است .
تنبيه : هدايتى كه خواستهء او باشد از دو قسم خارج نيست : 1 - بر وجه الجاء و اجبار .
2 - به طريق وحى و از روى اختيار . اما اوّل - از حكمت و مصلحت خارج است ؛ زيرا تكليف و ثواب و عقاب با اجبار منافات دارد . اما دوم متحقق بود ؛ لكن به جهت انكار و عناد ، اعراض از آن نموده تابع آن نشدند تا مهتدى شوند ، پس اين گفتار كه از او صادر شود فايدهاى به او نرساند .
( آيه 58 ) ( أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ أَنَّ لِى كَرَّةً فَأَكُونَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ )
لغت :
كرّة به معنى رجعت و بازگشت است .
تفسير :
يا هنگامى كه عذاب را ببيند گويد : اى كاش مرا باز گشتى به دنيا بود تا از نيكوكاران مىشدم ! يعنى توحيد را مىپذيرفتم و اوامر الهى را اطاعت مىكردم .
و اين آرزو كردن نيز براى او سودى ندارد و بازگشتى نخواهد داشت .
( آيه 59 ) ( بَلَى قَدْ جَآءَتْكَ ءَايتِى فَكَذَّبْتَ بِهَا وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنتَ مِنَ الْكفِرِينَ )
تفسير :
چون عاصى در دنيا نظر در ادلّهء عقليه نكرده باشد و از دلايل قرآنيه اعراض نموده مشغول اباطيل دنيويه شده باشد ، در آخرت توهّم كند كه خدا راه ايمان و طاعت را به او
تفسير روان (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٧٨