[ حسرتهاى قيامت ]
( آيه 56 ) ( أَن تَقُولَ نَفْسٌ يحَسْرَتَى عَلَى مَا فَرَّطتُ فِى جَنمبِ اللَّهِ وَ إِن كُنتُ لَمِنَ السخِرِينَ )
اعراب و لغت :
قبل از أن تقول . . . جملهاى مانند « يعظكم اللَّه مخافة » در تقدير است . يا حسرتى . . . در اين جا در مقام شدت پشيمانى و اندوهناكى آمده است . إن در و إن كنت مخففّه است نه شرطيه ، به دليل لام در لمن الساخرين .
تفسير :
خداوند ، شما را پند مىدهد كه مبادا كسى در روز قيامت بگويد : اى دريغ بر تقصيرى كه دربارهء خداوند كردم و اوامر او را ناديده گرفتم و حقيقت ، اين است كه من از مسخرهكنندگان پيامبر و قرآن بودم ، امّا اين ندامت و اظهار پشيمانى و حسرت به حال او سودى ندارد .
در مجمع البيان از تفسير عيّاشى از ابى جارود از امام محمّد باقر عليه السلام روايت شده كه فرمود : نحن جَنبُ اللَّه . « 1 » پس هر كس دست اعتصام به حبل المتين اهل بيت نزند ، فردا از روى حسرت گويد : تقصير كردم دربارهء آل عبا .
( آيه 57 ) ( أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَلنِى لَكُنتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ )
تفسير :
خداوند ، شما را پند مىدهد كه مبادا كسى بگويد : يا حسرتى . . . يا بگويد : اگر خدا مرا هدايت مىكرد ، از پرهيزكاران بودم و مشرك و عاصى نمىشدم . زيرا اين گفتار او خلاف
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 505 .