يعنى صاحبان عقلها .
تفسير :
آيا آن كافر اهل عذاب بهتر است يا كسى كه ساعات شب را در حال سجده و قيام به عبادت و خضوع مشغول است ، از عذاب آخرت مىترسد و به رحمت پروردگار خود اميدوار است ؟ !
يعنى با وجود كثرت عبادت ، مردّد ميان خوف و رجاست .
روايت شده از حضرت باقر عليه السلام كه مراد ، كسى است كه نماز شب مىخواند . « 1 » تبصره : آيه اشعار دارد به آن كه مقام خوف و رجاء مؤمن مساوى است ، و در حديث وارد شده :
لَو وُزِنَ خَوفُ المؤمنِ و رجاؤُه لَاعتَدَلا :
اگر موازنه كنند خوف و رجاءِ مؤمن را ، با هم مساوى هستند . « 2 » تتمّه : حضرت امير المؤمنين عليه السلام شبى با قنبر در كوچهاى از كوچههاى كوفه مىگذشت ، به خانهاى رسيد ، يكى اين آيه را مىخواند : أَمَّنْ هُوَ قنِتٌ ءَانَآءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَ قَآئِمًا . . . قنبر گويد : من آن جا توقف كردم ، حضرت گذشت ، باز نگريست و فرمود : قنبر ايستادهاى ؟ گفتم :
يا امير المؤمنين ، آوازى حزين از اين خانه به گوش مىرسد ! فرمود : يا قنبر ، نَوْمٌ عَلى يَقينٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةٍ فى شَكٍّ : خواب نمودن با يقين بهتر از عبادت در شك است . من تعجب نمودم ، درب آن خانه را نشان كردم . و بعد تفحُّص نمودم ، معلوم شد خانهء منافقى بود . به امير المؤمنين عرض كردم از كجا دانستى آن قرائتكننده منافق است ؟ فرمود : راعى چگونه رعيّت را نشناسد . . . . « 3 »
قُلْ هَلْ يَسْتَوِى . . . : بگو : آيا كسانى كه دلايل توحيد و معارف الهيه را مىدانند با آنان
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 4 ، ص 491 .
( 2 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 79 و به اين مضمون ، اصول كافى ، ج 2 ، ص 67 .
( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 8 ، ص 79 .