[ داستان اصحاب كهف ]
تفسير :
إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا
يعنى : به حقيقت كه ما آنچه در روى اين زمين است ، مانند آبها و رودها و درياها و معدنها و نباتات و درختان و حيوانات و هوا و فضاهاى محيط و غيره ، همه را به عنوان زينت و آرايش اين كره قرار داديم . يعنى اين آرايش را براى اين تنظيم كرديم كه بشر از آن برخوردار باشد و براى برخوردارى وى قوانين عقلى و برنامههاى شرعى آسمانى متين و محكم و متقن تهيه نموديم تا آنها را در كيفيت استفادهء دستهجمعى و پيروى از هدايتهاى الهى آزمايش كنيم كه كداميك در عمل نيكوترند .
وَإِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعِيداً جُرُزاً
يعنى : و بىترديد ما آنچه را در روى آن است از زينت و آرايش ، همه را به خاكى بىآب و گياه تبديل خواهيم كرد . و اين در مقدمهء قيامت است كه همهء كوهها و آبها و فراز و نشيبهاى زمين نابود مىشود و زمين هموارى خالى از همه چيز باقى مىماند چنانكه فرموده : فَيَذَرُهَا قَاعاً صَفْصَفاً [ طه ، 106 ] .
أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيمِ كَانُوا مِنْ آيَاتِنَا عَجَباً
يعنى : اى پيامبر ، يا اى مخاطب ، آيا گمان كردى كه اصحاب كهف و رقيم - ياران آن غار بزرگ و كسانى كه از ترس دقيانوس ، ديكتاتور وقت خود ، بدانجا پناهنده شدند و سرنوشتى اعجابانگيز و خارقالعاده براى آنها رخ داد و هنوز هم دامنهء اعجازشان باقى است - از آيات و نشانههاى توحيد و عظمت و قدرت خيلى شگفتانگيز ما هستند ؟ يعنى چنين است و لكن ما را نشانههاى توحيد بسيارى است كه از آن عجيبتر است ، زيرا پر كردن روى زمين پهناور از زينت و زيور ، و قرار دادن همه را در اختيار بشر از آغاز آفرينش آنها تا انقراض نسلشان ، و همه را طبق حكمت بالغه و به اندازهء اقتضاى نظام اتمّ تكوين بهرهور كردن ، و سپس همه را از صفحهء گيتى زدودن و زمينى قَفر و فلات ساختن ، از حادثهء اصحاب كهف و رقيم عجيبتر است .