تفسير :
وَيُنْذِرَ الَّذِينَ قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً
يعنى : و نيز اين كتاب را نازل كرد تا بيم دهد كسانى را كه گفتند : خدا براى خود فرزندى اتخاذ كرده است . مراد از آنها مشركان اند كه گفتند : فرشتگان آسمان و برخى از پريان و برخى از صالحان بشر دختران خدايند ؛ و يهوديان كه گفتند : عُزَير پسر خداست ؛ و عدهاى از نصارا كه گفتند : مسيح بن مريم فرزند خداوند است .
مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِآبَائِهِمْ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَاهِهِمْ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِباً
يعنى : آنها را هرگز به اين گفتار و اين ادعا علم نيست و پدرانشان را نيز به اين ادعا علم نبود . يعنى هيچيك از راه حجت و برهان نمىگفتند ، بلكه از روى ظن و گمان و تقليد كور از گذشتگان بود . بزرگ است سخنى كه از دهان آنها بيرون مىآيد . زيرا جرأت بزرگ بر خداوند است كه براى او شريك ادعا كنند و نسبت تجسم و نقص به او دهند و او را به نياز به فرزند و انحطاط از مقام الوهيت رَمْى كنند . آنها جز دروغ نمىگويند .
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَى آثَارِهِم إِن لَّمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً
يعنى اى پيامبر ، شايد تو مىخواهى به دنبال اعراض و بىاعتنايى آنها كه مبادا به اين حديث الهى - يعنى قرآن - ايمان نياوردند ، از غايت تأسف و غصه خود را هلاك نمايى ؟ !
إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا « 7 » وَإِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعِيداً جُرُزاً « 8 » أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيمِ كَانُوا مِنْ آيَاتِنَا عَجَباً « 9 »
لغت و اعراب :
زينت : آرايش . صعيد : روى زمين اعم از خاك و شن و سنگ . جُرُز : زمين بدون آب و گياه . كهف : غار بزرگ ، و غار در عربى غار كوچك است . رقيم نام لوحى است كه اسامى اصحاب كهف در آن حك شده بود ، يا اسم آن كوهى است كه آن غار در آن قرار دارد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 381
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨١