وَقُلِ الْحَمْدُ للَّهِ
يعنى : و اى پيامبر ، بگو : حمد و ستايش همه از آنِ خداست . زيرا همهء محسّنات و زيبايىها كه منشأ ستايش است در اوست و غير او در برابر او قابل ستايش نيست . و يا آنكه ستايش از هر چيزى در واقع ستايش از اوست و به او بازمىگردد ، زيرا همهء نيكىها از اوست . و يا آنكه ستايش واقعى و ارزنده آن است كه او بكند و ستايش ديگران بىارج و ارزش است .
الَّذِى لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَلَمْ يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَهُ وَلِىٌّ مِنَ الذُّلِّ
يعنى : خدايى كه فرزندى اتخاذ نكرده ( زيرا اتخاذ فرزند معلول نياز به آن و مقدمات آن است كه در خداوند محال است ) و هرگز او را شريكى در مُلك و مِلك نبوده و نيست .
يعنى شريكى در سلطه و حاكميت بر اجزاى عالم هستى و شريكى در مِلكيت جهان ندارد .
و هرگز او را ياور و دوست و سرپرستى از ناحيهء عجز و ذلّت و نياز نبوده است .
وَكَبِّرْهُ تَكْبِيراً
يعنى : و او را به فنون تكبير ، تكبير كن . در اعتقاد ، او را بزرگتر از همهء موجودات ، و واجبالوجود عظيمالشأن و برتر بدان ، و به زبان نيز او را تكبيرى رسا و بليغ بگو ، و در انظار و افكار جامعه نيز او را به عظمت و بزرگى و جلال ياد كن و بگو : هو أكبر من أن تَنالَ ألاوهامُ كُنهَه ، و من أن يُعرَفَ حقَّ معرفته ، و من أن يُعبَدَ حقَّ عبادته ، و من أن يَصِفَه الواصفون .
و الحمد للَّهرب العالمين
4 / 5 / 85
* * *
تفسير روان (فارسى) — صفحة 378
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٧٨