اولَى المرّتين » .
تفسير :
وَقَضَيْنَا إِلَى بَنِى إِسْرَائِيلَ فِى الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوّاً كَبِيراً
اين آيه و چهار آيهء بعد در شأن بنىاسرائيل و مبيّن مطالبى است غير از آنچه در سورهء بقره و غير آن ذكر شده و اشاره است به دو نوبت از فساد انگيزىهاى آنها در روى زمين كه در تورات ذكر شده است و اين كه در هر نوبت كيفر متناسب طغيان خود را مىچشند .
معناى آيه : و ما به بنىاسرائيل در كتاب تورات وحى جزمى و ابلاغ حتمى كرديم كه بىترديد در آيندهء تاريخ در سرزمين فلسطين دو بار فساد برمىانگيزيد و سركشى بزرگ و طغيان عظيمى برپا مىكنيد . ( يعنى ما هم در هر بار ، كيفر دنيوى شديدى متناسب طغيانتان دربارهء شما جارى مىكنيم ) .
طبق تواريخ براى بنىاسرائيل از روزى كه سلطهء فرعونيان از آنها بريده شد ، در طول سالهاى متمادى حوادث بسيارى رخ داده و در فراز و نشيبهاى عجيبى قرار گرفتهاند ، گاهى قدرت و استقلال و رفاه حال و گاهى سقوط و ذلّت و فقر شديد . و تاريخ در شرح حالشان مبهم و غير قابل اعتماد است . ولى معلوم مىشود كه طغيانشان در هر بار غير عادى و شديد بوده ، احكام تورات را زير پا مىگذاشتند ، حلال آن را حرام و حرام آن را حلال مىكردند و پيامبران حافظ و مبلّغ آن را مىكشتند چنانكه گفتهاند : در بار اول دو پيامبر خود شعيا و ارميا ، و در بار دوم دو پيامبر ديگر زكريا و يحيى را كشتند و پس از آنها براى قتل عيسى بن مريم توطئه چيدند و به گمان خود او را نيز كشتند .
فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَاداً لَنَا أُولِى بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّيَارِ وَكَانَ وَعْداً مَّفْعُولًا
يعنى : پس چون وعدهء نخستين يعنى زمان مجازات و كيفر نخستينِ آن دو افساد فرارسد ، بر شما برانگيزيم بندگانى را كه از آنِ ما و تحت ارادهء مايند ، آنهايى كه نيرومندان قوى و جنگاوران سختاند ؛ آنها بر شما حمله مىآورند و در داخل خانههايتان به جستجو مىپردازند ، يعنى همه را طعمهء مرگ مىسازند . و اين عذاب و ذلّت براى شما
تفسير روان (فارسى) — صفحة 303
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٠٣