شريك عيش و لذّت و محرم اسرار و ياور مستمر زندگى او باشد . و نيز براى شما از همسرانتان فرزندان و نوهها قرار داد ، يعنى تا از نوع خود و متناسب با اهداف تكوينى و تشريعى خودتان باشد . و اگر همسرتان از نوع ديگرى بود ، در كيفيت تبعيت اولاد از پدر يا از مادر يا از نوع سوم در ناراحتى بوديد .
وَرَزَقَكُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ أَفَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ
يعنى : و شما انسانها را از پاكيزهها روزى بخشيد . مراد از « طيّب » هر پاكيزه و طبع پسند و حلال و شرعپسند است از انواع روزىهاى دنيا كه صالح براى استفادهء بشر است ، خواه مادى مانند خوراكى و پوشاكى و مسكن ، يا معنوى مانند علوم و معارف .
و استفهام در « أفبالباطل » انكارى و توبيخى است . يعنى اى پيامبر ، آيا اين كفّار به باطل نظير پرستش بتها و آداب و سنن جاهلى مىگروند ، و به نعمت خدا مانند كتاب آسمانى و معارف الهى ، كفر مىورزند ؟
وَيَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ شَيْئاً وَلَا يَسْتَطِيعُونَ
يعنى : و آنها به جز خدا و به جاى او چيزهايى را مىپرستند كه آن چيزها مالك آن نيستند و توان آن را هم ندارند كه از آسمانها و زمين براى آنها چيزى از روزى تهيه كنند .
مراد اين است كه وسايل تهيه و توليد روزى از باران و تابش خورشيد و نسيم وزان كه منسوب به بالا و آسمانى است و استعداد روياندن خاك و مواد اوليهء تغذيه و آب و شرايط ديگر كه زمينى است هيچ يك در تحت اراده و اختيار آنها نيست . « وَلَا يَسْتَطِيعُونَ » يعنى و اصلًا آنها قدرت بر هيچ چيز ندارند چه رسد به روزى بشر .
فَلَا تَضْرِبُوا للَّهِ الْأَمْثَالَ إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
يعنى : پس از توجه به پستى و عجز معبودانتان ، براى خداوند مثالها نزنيد . مراد اين كه براى او اشباه و نظايرى از مخلوقات او مثل بتها و ستارگان و غير آنها قرار ندهيد كه
تفسير روان (فارسى) — صفحة 258
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٥٨