آخرت ، بزرگتر و والاتر است اگر بدانند .
مصداق و الا و بزرگ از اين گروه پيامبر اسلام و ياران او هستند در صدر اسلام كه در نتيجهء ظلم و ستم قريش عدهاى از مكه به سوى حبشه و عدهاى به سوى مدينه هجرت نمودند و آيه معناى عام دارد ، يعنى هر كس كه به خاطر حفظ اصول و فروع دين خود مورد تعدى قرار گيرد و از وطن به جاى ديگر هجرت نمايد اين پاداش را دارد .
الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
يعنى : همانها كه صبر ورزيدند و بر پروردگارشان توكل مىكنند .
گفته شده : در توصيف مهاجران به اين دو صفت ، اشاره است به اين كه كسانى كه در راه دين خود متحمل زحمات مىشوند و صبر و توكل مىكنند پاداش فوق را دارند هر چند هجرت ننمايند .
وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِى إِلَيْهِمْ
يعنى : اى پيامبر ، ما پيش از تو نيز نفرستاديم جز مردانى را كه به سوى آنها وحى مىكرديم .
مراد اين است كه از ابتداى خلقت بشر و تصميم بر ايجاد روابط حسّى و ظاهرى ميان خود و آنها به وسيلهء رسولان و كتابهاى آسمانى ، تنها مردانى را فرستاديم كه به سوى آنها وحى مىكرديم ، نه فرشتگان و پريان را كه تماس بشر و انسش با آنها مشكل است ، و نه زنان از بشر را كه حال آنان به خاطر ضعف قواى جسمى و برخى عوارض طبيعى و سختى ادارهء امور جامعه و نياز آن به نيروى مقاومت با افراد مختلف و اشرار و طغيانگران و حضور در مواضع سخت جدال و نبرد ، تناسب با اين منصب و مقام نداشت و تكليف مالايطاق بود .
بايد دانست كه از اين آيه استفاده نمىشود كه بايد پيامبر رجل باشد ، يعنى انسانِ به سنّ بلوغ رسيده ، پس غير بالغ نمىتواند نبوت داشته باشد ، زيرا حصر مستفاد از نفى و استثنا حصر اضافى است نه حقيقى ، يعنى غرض نفى نبوت از سه طايفه است نه اثبات نبوت براى شخص بالغ و عاقل .
فَسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُم لَا تَعْلَمُونَ
يعنى : اگر نمىدانيد از اهل ذكر بپرسيد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 238
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٣٨