حكمت بالغهء نابودى آنهاست .
وَإِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ
يعنى : و حتماً روز قيامت خواهد آمد ؛ پس اى پيامبر ، به طرزى نيكو و عاقلانه از آنها روى گردان .
جملهء اول در اين جا به منزلهء تعليل جملهء دوم است . يعنى در برابر كردار ظالمانه و بدشان ، روش خشن و عكس العمل كيفرى نشان مده ، زيرا در قيامت به حسابشان مىرسيم .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ
يعنى : همانا پروردگار تو خلّاق داناست .
خلّاق يعنى توانا در آفرينش ، مخترع بىنظير ، مبتكر بىبديل ، آفرينندهء بدون تقليد و خالق منحصر به فرد و يگانه در ايجاد و خلق جواهر به گونهاى كه هر چه ديگران كنند ، از قبيل خلق در اعراض و مونتاژ از خلق اول است . و عليم يعنى داناى مطلق و بدون قيد كه همهء آنچه مىبينى بخشى از آن است وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ [ بقره ، 29 ] .
وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثَانِى وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ
يعنى : اى پيامبر ، حقيقت اين است كه ما تو را هفت تا از تكرار شدهها و قرآنى عظيم داديم .
طبق روايات اهلبيت وحى عليهم السلام مراد از « سبع » سورهء حمد است كه به اتفاق فريقين هفت آيه است ، و كلمهء « مِن » براى تبيين است يا براى تبعيض ، و حاصل آيه بنابر تبيين چنين است : ما به تو سورهء حمد داديم كه هفت آيه است و خود مثانى است كه در هر نمازى واجب يا مستحب حداقل دوبار بايد خوانده شود و نماز بدون آن نماز نيست . و بنابر تبعيض ، معنا چنين است : ما تو را سورهء حمد داديم كه جزء اين كتاب است كه خود آن نيز مثانى است : كِتَاباً مُتَشَابِهاً مَثَانِيَ [ زمر ، 23 ] يعنى سورهها و آيههاى آن بيان يكديگر است كه گويى اعاده و تكرار مىشوند . و نيز تو را قرآنى بزرگ داديم .
و ذكر فاتحة الكتاب كه سوره است و جزء ، و قرآن عظيم كه مجموع است و كلّ ، در مقام امتنان به طايفهء بشرى ، دليل كمال عظمت و قداست و ارتفاع مقام اين دو نعمت است به
تفسير روان (فارسى) — صفحة 207
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٠٧