تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير روان (فارسى) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
يعنى : و اين ورود به بهشت به اذن پروردگار آنهاست ؛ بدين سبب كه آنها را در دنيا توفيق عمل داد و در آخرت دستور ورود به بهشت . پس اذن در اين‌جا اعم از تكوينى و انشايى است . و درود آنها در آن‌جا سلام است . يعنى درود رسمى و متعارف بهشتيان با يكديگر ، و درودى كه از خداوند بلاواسطه تلقّى مىكنند و درودشان با فرشتگان « سلام عليكم » است . و معناى اين سلام در آن‌جا يا اخبار از سلامت ابدى از هر نقص و عيب و گزند و ناراحتى است كه از آن جمله نقص نعمت يا زوال آن است ، و يا انشاست و دعاى ابدى بر زيادى رحمت و تفضّل خدا زمان به زمان بر بهشتيان .

[ كلمهء طيبه و كلمهء خبيثه ]

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِى السَّماءِ تُؤْتِى أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا مثلًا مفعول ضَرَب ، كلمةً مفعول اول جَعَل يا شَبَّه ى مقدّر و كشجرة مفعول دوم آن است . يعنى : آيا نديدى كه خداوند چگونه مثل زده ؟ كلمهء طيّبه و پاكيزه را شبيه درخت پاكيزه‌اى كرده كه ريشهء آن ثابت و استوار و شاخهء آن سر در آسمان دارد ، و در هر زمانى ميوهء خود را به ارادهء پروردگارش مىدهد . بايد دانست كه در اين آيهء كريمه كلمهء طيبة يعنى دين و شريعت آسمانى كه مجموعهء مركبى از اصول عقايد و فروع عملى است تشبيه شده به درختى كه داراى چهار صفت است : پاكيزه است ، ريشه‌اش ثابت است ، شاخه‌اش در آسمان است و پيوسته بارآور است . اين تشبيه از قبيل تشبيه معقول به محسوس است ، و ظاهر آن است كه تشبيه در همهء اوصاف چهارگانه است . وجه تشبيه در پاكيزگى درخت كه به معناى زيبايى و خوش‌منظر و بدون عيب و نقص بودن آن در قامت و شاخ و برگ و رنگ و بوست ، اين است كه دين اسلام و همهء شرايع الهى از آغاز تشريعش براى بشر در مقابل عقايد و باورهاى همهء مكاتب و مذاهب ساختهء بشرى ، طيّب معنوى و پاك عقلى و زيبا و داراى طراوت روح‌پرور است ، به شهادت خدا و دين و عقل سليم و خرد سالم . و وجه تشبيه در ثابت بودن ريشهء درخت اين است كه دين و شريعت در اعماق جان