خواهد شد ؛ عذاب ضلالت و گمراهى خود و عذاب گمراه كردن ديگران . آنها توان شنيدن نداشتند و نمىديدند . يعنى در دنيا در اثر انكار دعوت انبيا و عناد در برابر حق به حالى رسيده بودند كه شنيدن آيات الهى و سخنان پيامبران بر آنها بسيار سنگين بود و چشم دلشان از مشاهدهء آيات الهى كه در نفوس خودشان و در كرانههاى جهان هستى تجلّى داشت كور گشته بود .
أُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
يعنى : آنهايند كه دربارهء سرمايهء وجودشان زيان كردهاند ، و از ديد آنها آنچه افترا مىبستند گم شده است . زيرا نفس انسانى و نيروهاى مختلف آن همانند سرمايهء تجارتى است براى كسب كمالات معنوى در دنيا و تحصيل بهشت در آخرت ، و آنها نه كمالى در دنيا كسب كردند و نه بهشتى در آخرت ؛ و خدايان دروغين آنها خواه جمادات يا ذوىالعقول ، در روز جزا از آنها تبرّى مىجويند و از ديدشان غايب و ناپديد مىگردند .
لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِى الآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ
كلمهء « لاجرم » غلبهء استعمال دارد در معناى لابدّ و لامحاله .
معناى آيه : اى پيامبر ، قطعاً و بدون ترديد ، آنها در آخرت زيانكارترند . يعنى زيانكارتر از همهء اهل محشر ، زيرا كسانى كه در طول تاريخ در مقابل دعوت رسولان الهى ايستادهاند و مجامع انسانى را از توحيد و دين و شرايع آسمانى و معارف كتابهاى الهى منحرف ساختهاند علماى سوء و سلاطين جور و ثروتمندان فاجر و فاسقاند و آنها يگانه وسيلهء اغواى شياطين و تحريف عقول و اذهان و توجيهگر هواهاى باطلاند .
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ « 23 » مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَى وَالْأَصَمِّ وَالْبَصيرِ وَالسَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا أَفَلَا تَذَكَّرُونَ « 24 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 446
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٤٦