إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
يعنى : اگر در ادعاى اينكه اين كتاب افترا است راستگوييد . اشاره به اين است كه آنها مىدانستند كه قرآن ساختهء محمد صلى الله عليه و آله نيست ، بلكه از جانب خداست و انكارشان از روى عناد است .
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا أُنزِلَ بِعِلمِ اللَّهِ
مخاطب در آيهء سابق پيامبر اسلام و در اين آيه پيامبر و مسلمين است به لحاظ آن كه هدف همه يكى است . يعنى و اگر دعوت شما را اجابت نكردند و سورهها را نياوردند ، پس بدانيد كه بىترديد ، اين كتاب به علم خدا نازل گشته ، يعنى از جانب اوست ، نه كلام پيامبر است و نه كلام ديگران .
و مراد از نزول به علم خدا اين است كه مجموع اين كتاب همهء مراحل پنجگانهء نزول تكوينى خود را ( از نزول به قلم و لوح و سينهء جبرئيل امين و قلب اقدس پيامبر و بالأخره در ميان مجتمع مسلمين ) همراه با علم و اشراف خدا پيموده است . و ممكن است خطاب آيه به كفّار باشد ، يعنى اى مشركان ، اگر ديديد كسانى كه از علما و دانشمندان براى معارضه دعوت كرديد شما را اجابت نكردند ، پس بدانيد كه اين كتاب از جانب خداست نه افتراء پيامبر .
وَأَن لَا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَهَلْ أَنتُم مُسْلِمُونَ
يعنى : و نيز بدانيد كه معبودى جز خداوند نيست ، پس اى مسلمين آيا در اسلام خويش ثابتقدميد ؟ استفهام به معناى امر است يعنى ثابت باشيد . و يا اى مشركان ، آيا اسلام نمىآوريد و تسليم نمىشويد ؟ يعنى اسلام آوريد ، نظير فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ [ مائده ، 91 ] .
مَن كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ « 15 » أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ « 16 »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 440
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٤٠