[ همه چيز تحت اراده خدا ]
وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ « 106 » وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ « 107 »
تفسير :
وَلَا تَدْعُ مِن دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ
آياتى است در آخر سوره در تأكيد دورى از شرك و توجه به خداوند مقتدر ، و پذيرش وحى و دين . يعنى : اى پيامبر ، به غير خدا و به جاى او هرگز چيزى را مخوان كه نه سودى به تو مىبخشد و نه زيانى به تو مىرساند . مراد توجه و اعتقاد به بتها و ستارگان و ساير جمادات است كه توان سود و زيان در آنها نيست ، بلكه فرشتگان و انبيا نيز چنيناند ، زيرا آنها نيز مملوك خدا و در قبضهء قدرت او هستند و به استقلال از آنها كارى ساخته نيست .
فَإِن فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمِينَ
يعنى : پس اگر چنين كردى ، كه مشرك شوى و غير خدا را بخوانى ، در آن هنگام حتماً از ستمكاران خواهى بود ، يعنى ستم به خدا به واسطهء اشراك ، و ستم به پيامبران به ردّ و تكذيب آنها ، و ستم به قوانين متعالى آسمانى تهيه و تنظيم خدا ، و ستم به نفس خود و جامعه و پيروان خود .
وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ
يعنى : و اگر خداوند تو را ضررى رساند ، هرگز كسى نيست كه آن را بر طرف سازد جز خود او . مراد از ضرر ، مطلقِ آسيب است ، خواه معلول حوادث عالم تكوين باشد كه به اقتضاى نظام اتمّ جهان هستى به او مىرسد ، و يا معلول فعل خود شخص و كيفر دنيوى گناهان او ، مانند مرض و فقر و مرگ ارحام و تلف اموال و شكست در جنگ و اختلاف در