بَلْ كَذَّبُوا بِمَا لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ « 39 » وَمِنْهُم مَّن يُؤْمِنُ بِهِ وَمِنْهُم مَن لَا يُؤْمِنُ بِهِ وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ « 40 »
لغت و اعراب :
بل اعراض از مطلب پيش و توجه به مطلب ديگر است . تأويل : ارجاع و برگرداندن ، أوَّلَ الكلامَ إليه : سخن را بهسوى آن بازگردانيد .
تفسير :
بَلْ كَذَّبُوا بِمَا لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ
يعنى : اى پيامبر ، نه چنين است كه آنها دانستند كه اين قرآن كتابى در سطح پايين و متناسب انسانى درس نخوانده است و به تو نسبت دادند ، بلكه آنها چيزى را كه به دانش آن نتوانستند احاطه كنند تكذيب نمودند . يعنى جهت تكذيبشان اين است كه آنها دربارهء قرآن با معارف و علوم و حقايقى برخورد كردند كه از حيطهء درك و فهم آنها بيرون است ، و هنوز معانى و وعد و وعيدها و اخبارات غيبى و ملاحم و پيشگويىهايى كه در آينده تحقق مىپذيرد و عينيت خارجى مىيابد و ناچار بهپذيرش آن مىشوند بر آنها نيامده و آشكار نشده است .
كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظَّالِمِينَ
يعنى : كسانى كه پيش از آنها بودند نيز پيامبران خود را اينگونه تكذيب كردند ، پس بنگر كه عاقبت ستمكاران چگونه شد !
وَمِنْهُم مِن يُؤْمِنُ بِهِ وَمِنْهُم مَن لَا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ
تفسير روان (فارسى) — صفحة 382
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨٢