خطاب به منافقانِ معاصر نزول آيات است . يعنى : شما همانند كسانى از منافقان و كافران اعصار پيش از خود هستيد كه از شما نيرومندتر بودند ، و اموال و اولادشان از شما بيشتر بود ، و در نتيجه از نصيب دنيوى خود برخوردار شدند ، و شما نيز از سهم و بهرهء دنيوى خود بهرهمند شديد همانگونه كه آنها پيش از شما در تاريخ گذشته از بهرهء زندگى تمتّع جستند ، و شما نيز فرو رفتيد همانگونه كه آنها فرو رفتند ، يعنى هر دو گروه در كفر و نفاق و شرك اعتقادى و رذايل اخلاقى و عملهاى پليد فرو شديد .
أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَأُولئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
يعنى : آنها عملهاشان در دنيا و آخرت باطل شد . مراد اين است كه عملهاى خير باطنى آنها از عقايد صحيح و اوصاف كمالى ، و اعمال بدنى آنها از انفاق در راه خير و غيره در دنيا باطل و هدر و بىپاداش شد ، زيرا توفيقات خاص الهى كه براى عملهاى خير در دنيا به عامل مىرسد و نيز انبوه پاداش اخروى شامل حال آنها نشد .
و آنها هستند كه زيانكارند ، يعنى زيانكار در معاملهء معنوىِ مصرف كردن استعدادها در راه حق و گرفتن پاداش در دنيا و آخرت . و غرض اين است كه سرنوشت اين منافقان نيز همان سرنوشت است .
أَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَقَوْمِ إِبْرَاهِيمَ وَأَصْحَابِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلكِن كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ « 70 »
لغت و اعراب :
قومُ نوح و پنج تا معطوف آن ، بدلاند از الّذين . مَديَن شهرى است بر سر راه مصرىها به طرف بيتالمقدس كه مسكن شعيب پيامبر بوده است . مؤتفكات : جمع مؤتفكة يعنى وارونه
تفسير روان (فارسى) — صفحة 299
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٩٩