لغت و اعراب :
وَسْوَسَ الشيطان له و إليه - از باب رباعى - : مطلب شرّ و فاسد به او القا كرد . وُورِىَعنهالشىءُ : پنهان داشته شد از او . سوأة عورت و هر چيزى كه آشكار شدنش زشت و خجلتآور است . قاسَمَهُما ، مفاعله غالباً براى سعى در انها و ايصال فعل است مثل « كاتبت زيداً » يعنى سعى در رساندن مكتوب كردم . و گاهى براى عمل بينالاثنين است .
تفسير :
فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطَانُ لِيُبْدِىَ لَهُمَا مَا وُرِىَ عَنْهُمَا مِن سَوْءَاتِهِمَا
يعنى : پس از اسكان آدم و حوّا در بهشت معهود ، شيطان كه همان ابليس است بهسوى آنها راه يافت و به آنها وسوسه نمود و سخنانى باطل و فسادانگيز به صورت حق و فريبنده به آنان القا كرد و هدفش اين بود كه از مواضع قبيح و شرمآور و لازمالستر آنها آنچه از نظرشان پنهان بود بر آنها آشكار سازد .
وَ قَالَ مَا نَهَاكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونَا مِنَ الْخَالِدِينَ
يعنى : به آنها گفت : پروردگارتان شما را از اين درخت نهى نكرده مگر از اين جهت كه مبادا شما دوتا فرشته شويد ، يا از ساكنان دائم اين مكان گرديد .
معلوم مىشود دو مطلب در نظر آنها مهم بوده ، يكى انقلاب انسان به فرشته ، و ديگرى خلود و جاودانگى در آن محل . و شيطان كه شروع به اغوا و وعدهء اضلال بشر كرده بود اين دو امر را به آنها وعده داد .
وَ قَاسَمَهُمَآ إِنِّى لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ
يعنى : شيطان براى آن دو نفر سوگند سخت و محكمى خورد كه بىترديد من از ناصحان و خيرخواهان شمايم . ممكن است مقتضاى كلمهء « مقاسمه » اين باشد كه آنها نيز در مقابل ابليس سوگند به قبول خوردند و يا آن كه ابتدا آنها شيطان را قسم دادند كه خائنى يا ناصح ؟ و شيطان هم قسم خورد كه من ناصحم .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 27
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٧