معناى آيه : پس هنگامى كه حسنه به آنها مىرسيد ، يعنى باران رحمت ، وفور نعمت ، فراوانى ارزاق و سلامت مزاجها ، مىگفتند : اين به خاطر خود ماست . يعنى بهواسطهء قداست وجود و لياقت ذات و حسن نيّت و نكويى اعمال ماست . و اگر سيّئهاى به آنها مىرسيد ، مانند خشكسالى ، كمبود ارزاق ، مرگ و مير حيوانات و بيمارى و با و طاعون و غيره ، فال بد به موسى و شگون بد به يارانش مىزدند و همه را از شومى وجود و دعوت و برنامهء عملى او مىديدند .
أَلَا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَايَعْلَمُونَ
يعنى : آگاه باشيد كه طائرشان نزد خداست . چيزى كه وسيلهء فال بد و سبب نزول بليّات و مصائب آنها مىشود گناهان خود آنهاست از كفر و شرك و عناد و عملهاى حرام و گناهان كبيره كه همه در علم ازلى الهى و در لوح محفوظ ثابت است ، و لكن اكثر آنها به اين حقيقت توجه ندارند . يعنى برخى از اهل دقت و انصافشان اين حقيقت را مىدانند .
وَقَالُوا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ « 132 » فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ آيَاتٍ مُفَصَّلَاتٍ فَاسْتَكْبَرُوا وَكَانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ « 133 »
لغت و اعراب :
مهما شرطيه است به معناى هر زمان يا هر چيز . طوفان : سيل فراگير ، و از هر چيزى انبوه آن . جراد : ملخ . قمّل : شپش شتر كه « كنه » گفته مىشود ، و « سوس » آفت گندم . ضفادع : جمع ضِفدِع مثل زِبرِج ، قورباغه .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 105
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٥