هر دو تعليل يقولون يا حال از فاعل آن است . أقوم : عادلانهتر و استوارتر . الّا قليلًا استثناى از شخص است يا از صفت بهتقدير « الّا قليلًا منهم » ، يا « الّا ايماناً قليلًا » .
تفسير :
مِّنَ الَّذِينَ هَادُواْ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَّواضِعِهِ
اين آيه بيانى است پيرو آيههاى قبل دربارهء خيانتهاى يهود و اذيت و آزار و سخريههاى سرّى و علنى آنها كه پيوسته پيامبر اسلام و مسلمين در مدينه گرفتار آن بودند .
معناى آيه : اى پيامبر ، از كسانىكه يهوديت را انتخاب كردهاند و يهودى شدهاند گروهى هستند كه كلمات را از مواضع خود تحريف مىكنند ، يعنى كلمات تورات را تغيير مىدهند ، مقدّم و مؤخّر ، كم و زياد ، و اسقاط و اضافه مىنمايند ، يا مفاد كلمات را تغيير مىدهند و به غير معناى مراد حمل مىكنند .
وَ يَقُولُونَ سَمِعْنَا وَ عَصَيْنَا وَ اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ
يعنى : و نيز وقت سخنرانى و صحبت تو به زبان مىگويند شنيديم ، و به دل مىگويند نافرمانى كرديم . و نيز در خطابشان مىگويند بشنو كه نشنوى . ظاهرشان اين است كه كلام ما را بشنو كه بد نشنوى ، و مرادشان اين است كه ناشنوا شوى ، يا سخن نيك نشنوى .
وَ رَاعِنَا لَيَّا م بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِى الدِّينِ
يعنى : و نيز آنها خطاب به تو مىگويند « راعِنا » كه ظاهرش اين است كه به ما توجه كن ؛ ولى آنها در حالى مىگويند كه زبانهاى خود را از لهجهء عربى راعنا مىپيچند و به صورت عبرى كلمه در مىآورند كه به معناى « اى چوپان ما » است يا به معناى ديگرى است كه سزاوار مقام پيامبر نيست ، و با اين رفتار به اسلام طعنه مىزنند .
وَ لَوْ أَنَّهُمْ قَالُواْ سَمِعْنَا وَ أَطَعْنَا وَ اسْمَعْ وَ انْظُرْنَا لَكَانَ خَيْراً لَّهُمْ وَ أَقْوَمَ
يعنى : و اى پيامبر ، اگر آنها هنگام صحبت تو به حقيقت و صادقانه مىگفتند : « ما شنيديم و فرمان برديم » ؛ و از سر صدق و صفا مىگفتند : « سخن ما را بشنو و بهسوى ما نظر لطف
تفسير روان (فارسى) — صفحة 74
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٧٤