بدنى و نيك و بد ، به وسيلهء پاداش و كيفر آگاه خواهد نمود .
وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ
يعنى : و او غالب و چيره و بالادست بندگان خويش است .
او غالب بر همه چيز است ، زيرا همه چيز را بدون اختيار آنها پديد آورده و ادامهء وجود مىدهد و آثار وجودى همه نيز بىاختيار از آنها سر مىزند ، آتش به سوزاندن ، ابر به باريدن ، خاك به رويانيدن ، گياه به بذل حبوب ، درخت به دادن ميوه ، زمين به حركت ، خورشيد به نور و حرارت ، و كرات و كهكشانها به وظايف تكوينى ادامه مىدهند .
و او برتر و بالاى سر بندگان خويش است و او داراى سلطهاى به نحو تسلّط واجب بر ممكن ، و مربى بر تربيت شده است ، زيرا تدبير امور دنيا و تربيت تكوينى و تشريعى همه از آنِ او و تحت ارادهء اوست .
وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً
يعنى : و او پيوسته بر شما نگهبانانى مىفرستد . مراد نگهبانان نامرئى از فرشتگان است كه از ابتداى پيدايش انسان ، جسم او را شبانهروز از حوادث آسيبزا و نابودكنندهء عالم تكوين حفظ مىكنند و روح او را از گزند اجنّه و شياطين نگه مىدارند ، عمرها و روزىهاى آنها را مىنويسند ، اعمال نيك و بدشان را مىنگارند ، نيازمندان هدايت و الهام غيبى را يارى مىدهند ، و غير اينها از امورى كه بشر را توان درك و احاطهء به آنها نيست .
و ممكن است مراد از « حَفَظه » اعمّ از فرشته و انسان باشد و نگهبانى انسانها نسبت به انسانها حتى پدر و مادر نسبت به اولاد را نيز شامل شود .
حَتَّى إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَ هُمْ لَايُفَرِّطُونَ
يعنى : محافظت نگهبانان تا وقتى است كه يكى از شما را مرگ فرا رسد كه در آن هنگام فرستادگان ما يعنى موكَّلانِ به قبض ارواح ، او را به نحو كامل و براى هميشه قبض روح مىكنند و آنها هيچ تفريط و كوتاهى در كارشان انجام نمىدهند .
مراد از « رسل » در اين جا فرشتهء عظيم الشأن و رفيع المنزله عزرائيل و فرشتگان بسيارى در شرق و غرب عالم است كه تحت فرمان او حساب مرگ همه را دارند و در اجراى وظايف ، تقديم و تأخير ، افراط و تفريط ، تخلّف و گناه و عجز و سستى ندارند ، و
تفسير روان (فارسى) — صفحة 387
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٨٧