دستان خود را از تعرّض به مشركان باز داريد ، و نماز را هم خود بخوانيد و هم در ميان جامعهتان برپا داريد ، و زكات را ، يعنى حق اجتماعى عقلايى متداول ميان مجامع بشرى نشأت يافته از غريزهء نوعدوستى و محبت فطرى را ، ادا نماييد ، يعنى به واسطهء عبادت بدنى و مالى روح خود را تربيت كنيد ، ولى آنها اعتراض داشتند كه چرا اذن جهاد به آنان داده نمىشود ؟
فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً
يعنى : پس از آن كه هجرتى پيش آمد و مسلمين از مكه به مدينه آمدند و حكومتى تشكيل شد و از جانب خداوند براى آنها حكم جهاد مقرر گرديد ، به ناگاه گروهى از آنان را مىبينى كه از نبرد با مردم ، يعنى با كفار و مشركين ، آن گونه مىترسند كه انسان بايد از خدا بترسد يا از آن هم بيشتر و شديدتر .
وَ قَالُواْ رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَآ أَخَّرْتَنَآ إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ
يعنى : و آنها در خطابى به خداوند به صراحت زبان يا در درون خويش و يا به كردار خود ، به عنوان اعتراض خفيف يا درخواست مهلت يا از ترس جدايى از رفاه عيش چنين گفتند : پروردگارا چرا بر ما جنگ و كارزار مقرر كردى ؟ چرا ما را به آخر مدت عمر طبيعىمان كه خود مدت نزديكى است تأخير نينداختى ؟ !
قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَ الْأَخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقَى وَ لَاتُظْلَمُونَ فَتِيلًا
يعنى : اى پيامبر ، به آنان بگو : متاع دنيا اندك است . اگر همهء وسايل زندگيتان فراهم آيد و همهء لذايذ دنيايتان ميسّر گردد و عمرى بس طولانى نصيبتان شود ، همه در مقابل اندكى از خوشى آخرت ناچيز است ؛ و آخرت كه شروعش از برزخ و عبورش از قيامت و سكونت ابديش در بهشت است ، براى كسانى كه در دنيا پروا داشتهاند بهتر است ، و شما مكلفانِ در دنيا از انس و جن در آن عالم به اندازهء فتيلى هم ( كه رشتهء باريك در پشت هستهء خرماست ) ستم نمىبينيد . يعنى از استحقاق ثوابتان كسر نمىشود و بر استحقاق كيفرتان افزوده نمىگردد .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 102
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠٢