وَ إِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْها حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّدًا وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطاياكُمْ وَ سَنَزيدُ الْمُحْسِنينَ ( 58 )
فَبَدَّلَ الَّذينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذي قيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنا عَلَى الَّذينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّماءِ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ ( 59 )
لغت و اعراب :
قريه : مجتمع انسانى و امكنهء اجتماع اعم از شهر و روستا . رَغد العيش - از باب عَلِم - : گوارا شد ، وسعت يافت . و رغد جمع راغد ، حال است از فاعلِ كلوا يعنى مرفّهين . و حطّة يعنى درخواست سقوط و ريزش گناه ؛ خبر مبتداء محذوف ، و تقدير آن مسألتنا حطّة است . رجز - به فتح و ضم - :
نجس ، گناه و عذاب . قولًا غير الّذى مفعول دوم بدّل است و مفعول اول ، القول مقدّر است .
تفسير :
« وَ إِذْ قُلْنَا ادْخُلُواْ هذِهِ الْقَرْيَةَ »
بنىاسرائيل به سبب غضب خدا در تيه يعنى صحرايى ميان مصر و شامات به مدت چهل سال سرگردان شدند ، و پس از آن مأموريت يافتند كه بهسوى قريهاى كه بيتالمقدس بود يا اريحا كه نزديك هماند حركت كنند و وارد آن گردند . مىفرمايد : به ياد آوريد وقتى را كه به بنىاسرائيل گفتيم : به اين شهر درآييد .
« فَكُلُواْ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَداً »
يعنى : و از نعمتهاى آن شهر هر چه بخواهيد و از هر جايش بخواهيد گوارا و به وسعت و فراخى بخوريد و برخوردار گرديد .
شهرى بود سرسبز و داراى همه گونه نعمت و مساكن و نهرها و ميوهجات و حبوبات . و مراد آن كه نترسيد كه آسيبى از ساكنان آنجا نمىبينيد ، زيرا يا با سازش و دوستانه زندگى مىكنيد ، يا آنان مغلوب شما شده ، در اختيارتان قرار مىگيرند و يا فرار كرده ، محيط را به شما وامىگذارند .
« وَ ادْخُلُواْ الْبَابَ سُجَّداً وَ قُولُواْ حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَ سَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 82
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٨٢