« وَ أَغْرَقْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ وَ أَنتُمْ تَنْظُرُونَ »
يعنى : و فرعونيان - يا فرعون و نسل او را - در آب غرق كرديم در حالى كه شما شكافته شدن دريا و نجات خود و غرق شدن آنها را مىنگريستيد . زيرا موسى در مقابل چشمانشان عصا را به دريا زد و راهها پيدا شد و اسباط دوازدهگانه هر يك از جادهاى روانه گشتند و از سوى ديگر دريا بيرون آمدند ، سپس نگريستند كه فرعونيان جادههاى ميان دريا را مىپيمايند و به ناگاه آن آبها به هم آمد و ديوارههاى عظيم آب بر سر آنها فروريخت و همه غرق شدند . و يا آن كه چون پس از ساعتها پيكرهاى آنها و اسبانشان از دريا بر سطح آب آمد آنها را مىنگريستيد .
وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى أَرْبَعينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ ( 51 )
ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 52 )
تفسير :
« وَ إِذْ وَ اعَدْنَا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً »
يعنى : و به ياد آوريد زمانى را كه با موسى وعده نهاديم كه چهل شبانه روز در حضور ما باشد ، زيرا موسى به قوم خود گفته بود چون از شرّ فرعونيان رهايى يابيم براى شما از سوى خداوند و از آسمان رحمت ، كتابى بياورم كه حاوى همهء علوم و فنون دنيوى و اخروى باشد . و طبق اين وعده ، موسى از جانب حق به سفر چهل شبانه روزى دعوت شد . و اطلاق « ليله » ( شب ) براى اين است كه در سال قمرى شب اصالت دارد و روز تابع آن است . منقول است كه اول اين سفر ابتداى ماه ذىقعده و پايان آن دهم ذىحجة بود ، كه موسى ماه ذىقعده را روزه بگيرد و در دههء اول ذىحجه تورات را به طور كامل تلقى و دريافت كند ، و اين مطلب در ذيل آيهء 142 از سورهء اعراف بيان شده است .
« ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنتُمْ ظَالِمُونَ »
يعنى : آنگاه ، پس از آن كه موسى از ميان شما رفت گوساله را به خدايى ، يعنى به ربوبيت ، گرفتيد در حالى كه شما در اين كردار ، ظالم و ستمگر بوديد ؛ يعنى ظالم به خداوند كه جمادى پست
تفسير روان (فارسى) — صفحة 77
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٧٧