يعنى آنها قابل اطاعت و پيروى نيستند بلكه ولىّ امر و سرپرست شما خداوند است كه تدبير امور دنيوى و شئون زندگى و تنظيم امور معنوى و اخروىتان همه در دست قدرت و تحت ارادهء تكوينى و تشريعى اوست ، و او بهترين ياوران است كه به قدرت مطلق و علم نافذ و حكمت بالغه و رحمت واسعه مىتواند ياور و مدبّر باشد .
« سَنُلْقِى فِى قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَآ أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً »
ترس در دل مشركان و ظالمان
اين آيه وعدهاى از جانب خداوند به پيروزى مسلمين و اشاره به علت آن است . يعنى : به زودى در دلهاى كفار رعب و وحشت خواهيم افكند تا مغلوب شوند به خاطر آنكه چيزى را كه خدا بر قداست آن دليل و برهانى نفرستاده مانند بتها و ستارگان ، شريك و همتاى او قرار دادند .
كلمهء « ما لمينزّل به سلطاناً » يعنى قائلشدن به قداست چيزى ( مانند بتان و ستارگان و برخى از فرشتگان و اجنّه و عُبّاد و صالحان يا عُزَير و مسيح ، خاصّه به گونهاى كه آنها را همتاى خداى واجبالوجود جامع كمالات شمارند ) با ادعا ثابت نمىشود بلكه بايد دليلى محكم و برهانى قوى و استوار از جانب خداوند بر آن برسد .
« وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ »
يعنى : جايگاه آنها در عالم واپسين آتش جهنم است و بدجايگاهى است جايگاه ستمكاران .
وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتّى إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ فِي اْلأَمْرِ وَ عَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما أَراكُمْ ما تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُريدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُريدُ اْلآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَ لَقَدْ عَفا عَنْكُمْ وَ اللّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنينَ ( 152 )
لغت و اعراب :
حَسَّهُ - از باب نَصَر - : كشت او را و حواسش را از كار انداخت . فَشِلَ - از باب عَلِم - : ضعيف و ناتوان شد و درمقام جنگ ، جَبان و ترسان گشت . اذا فشلتم جواب اين شرط مقدّر است يعنى امتحنكماللَّه ، يا منعكم نصرته .