مراد از اذن ، ارادهء تكوينى خدا و يا امر و فرمان اوست ، زيرا ارواح برخى از مؤمنان صالح و خالص را خود خداوند به ارادهء خويش و بدون وساطت فرشته قبض مىكند و ارواح برخى ديگر يعنى اغلب جانداران را فرشتگان موكَّل بر مرگ به فرمان او مىگيرند . و نسبت دادن موت به ارادهء حق يا به فرشته ، منافى استناد آن به اسباب ظاهريه نيست مانند غرق شدن در آب ، وقوع در آتش ، خوردن سم و بريده شدن سر ، زيرا موت به حسب ظاهر مستند به اسباب ظاهرى است و در واقع ، معلول ارادهء حق يا فرشته است و اسباب از مقارنات است و گرنه ممكن است هر آسيبى به جسد برسد خدا روح را از آن خارج نكند چنان كه در آخرت چنين خواهد بود .
« كِتَابَاً مُؤَجَّلًا »
پاداش نقدى دنياو نسيهء آخرت
يعنى : مرگ براى هر نفسى سرنوشتى معيّن و موقّت است كه برايش در لوح محفوظ نگاشته شده ، و مراد اين است كه نبايد مسلمين ، تنها اسباب ظاهرى را ببينند و از قدرت پشت پردهء اسباب غفلت كنند ، قدرتى كه گاهى با وجود همهء اسباب ظاهرى حفظ مىكند و گاهى با عدم تحقّق آنها به ناگاه مىميراند .
« وَ مَن يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَ مَن يُرِدْ ثَوَابَ الْأَخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَ سَنَجْزِى الشَّاكِرِينَ »
يعنى : و هر كس از عمل خويش خواه شركت در جهاد يا كارهاى ديگر ، پاداش دنيوى بطلبد از آن به وى مىدهيم ، يعنى اگر بخواهيم و صلاح و مطابق نظام اتمّ آفرينش باشد ، همان گونه كه در آيهء 18 سورهء اسراء فرموده : « عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَن نُّرِيدُ » يعنى هر قدر بخواهيم و به هر كس بخواهيم در اين دنيا نقداً مىدهيم . و هر كس پاداش آخرت را بخواهد از آن به وى مىدهيم . آن گاه تأكيد مىكند بر اينكه به زودى سپاسگزاران را پاداش مىدهيم .
وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ في سَبيلِ اللّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللّهُ يُحِبُّ الصّابِرينَ ( 146 )
وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلّا أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا في أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرينَ ( 147 )
فَآتاهُمُ اللّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ اْلآخِرَةِ وَ اللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنينَ ( 148 )