تفسير :
دلدارى به جبههءمؤمنان
« وَ لَا تَهِنُوا وَ لَا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِن كُنْتُم مُّؤْمِنِينَ »
نزول اين آيه و عدّهاى از آيات بعدى پس از جنگ احد است كه مسلمين هر چند به كلّى شكست نخوردند ، لكن صدمات و آسيبهاى فراوان و غيرقابل جبران ديدند ؛ هفتاد نفر از آنها كه حمزهء سيدالشهدا نيز جزء آنها بود شهيد شدند و جراحتهاى فراوانى بر عدّهاى كه از آن جمله خود پيامبر اسلام بود وارد آمد ، و از اين رو كه شكست در جوار شهر و مسكن خودشان اتفاق افتاد ضربهء سختى نيز بر روحيهء آنها وارد شد .
معناى آيه : ضعف و ناتوانى در نفس خويش و در برابر دشمن به خود راه ندهيد و از آسيبها و شكستها كه اتفاق مىافتد اندوهناك مباشيد در حالى كه شما برتريد اگر مؤمن باشيد . يعنى شما به واسطهء حقّانيت و تكيه بر پروردگار و وجود پيامبر اسلام در ميان شما و وعدههاى پيروزى حقيقى از جانب خدا براى شما والامقاميد و آنها به واسطهء كفر و شرك پست و نابودند . آرى شهداى شما در بهشت اند و مردگان آنها در دوزخ ؛ نتيجهء پيروزى شما سعادت جامعه و پيروزى آنها شقاوت و سقوط آنهاست .
« إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ »
در تاريخ حادثهء بدر ، نخستين جنگ ميان مسلمين و مشركان ، آمده كه چون سپاه شرك را متلاشى كردند و هفتاد نفر از مشركان را كشته و هفتاد نفر را اسير كردند ، پيامبر اسلام خواست اسرا را به قتل رساند ، گروهى از اصحاب درخواست كردند كه آنها را نكشد و از آنها فديه بگيرد . پيامبر خبر داد اگر آنها را نكشيد در جنگهاى آينده همان اندازه بر شما صدمه وارد مىكنند . آنها به اين مطلب هم راضى شدند و گفتند : مانعى ندارد ، زيرا كشتگان ما در بهشتاند . در جنگ بعد كه غزوهء احد بود همان گونه شد كه پيامبر خبر داده بود و هفتاد نفر از مسلمين كشته شدند .
معناى آيه : اگر در جنگ احد بر شما جراحت و ضرر رسيد و هفتاد كشته و هفتاد اسير داديد ، بىترديد بر گروه مشركان نيز در جنگ بدر همان اندازه جراحت و آسيب و ضرر رسيد .
« وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ »
يعنى : و ما اينگونه حوادث و وقايع و شكست و پيروزى را ميان مردم دست به دست مىگردانيم . همواره شكست و پيروزى را به مرور تاريخ در ميان مردم از نيكان و بدان طبق