لغت و اعراب :
ها براى مجرد تنبيه است ، يعنى هان . بالكتاب الف لام آن عهد حضورى يا جنس است . عَضَّ الشىءَ : به دندان گرفت آن را . أنامل : جمع انمله - به تثليث همزه و ميم - يعنى سر انگشت يا بند آخر آن كه ناخن دارد . غيظ : غضب يا غضب شديد . انّ اللَّه عليم جزء قول پيامبر و مسلمين است يا قول خداوند . و محتواى سينه و قلب را « ذاتالصدر » و « ذاتالقلب » گويند .
تفسير :
« هَآأَنْتُمْ أُولَآءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لَا يُحِبُّونَكُمْ وَ تُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ »
آيه در تأييد و تأكيد نهى از مُوادّه و دوستى با كفار و بِطانه و همراز قرار دادن آنهاست ، و در خطاب به مؤمنين مىفرمايد : متنبّه شويد ، شما همان كسانى هستيد كه آنها را دوست مىداريد در حالى كه آنها شما را دوست نمىدارند . و شما به همهء محتويات اين كتاب يعنى قرآن ايمان داريد ، ولى آنها چنين نيستند ، زيرا آنها مقدارى از كتابهاى خودشان را حذف و مقدارى را تحريف و مقدارى را پنهان داشتهاند . و يا آن كه شما به همهء كتابهاى آسمانى كه از آن جمله تورات و انجيل آنهاست ايمان مىآوريد ولى در مقابل ، آنها به كتاب آسمانى شما ايمان نمىآورند .
« وَ إِذَا لَقُوكُمْ قَالُوا ءَامَنَّا وَ إِذَا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنَامِلَ مِنَ الغَيْظِ »
يعنى : و چون شما را ملاقات كنند مىگويند : ما به اسلام و قرآن شما ايمان آوردهايم . و آن گاه كه به خلوت روند ، از غيظ و غضبِ نشأت يافته از تأسف و ناراحتى خود از شما سرانگشتانشان را به دندان مىگزند .
« قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ »
يعنى : اى پيامبر يا اى مخاطب ، به آنان بگو - در حضورشان و يا در غيابشان به آنها نفرين كن و بگو - : از خشمتان بميريد ، يعنى خشمتان به قدرى زياد شود كه شما را بكشد ، به يقين خدا به آنچه در سينههاست داناست . يعنى به آنچه در سينههاى آنهاست از كينه و عداوت دين خدا و پيامبر و كتاب و پيروان او ، و به آنچه در سينههاى مؤمنان است از ايمان و تسليم و حبّ خدا و اولياى او و دشمنى طواغيت زمان و احياناً از دوستى كفّار اشتباهاً و نسياناً يا عمداً و عصياناً .
تفسير روان (فارسى) — صفحة 422
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٢٢