تفسير :
« فَلَمَّآ أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِى إلَى اللَّهِ »
خداوند پس از بيان مقدارى از حالات خود عيسى و مادر او ، در اين آيه اشاره به برخى از حالات او در رابطه با قومش مىكند ، زيرا عيسى پس از گذشت مدتى از دعوتش و گرويدن عدهاى ، از قرائن خارجيه يا به الهام غيبى دانست كه برخى از به ظاهر گروندگان در كفر خود باقى ماندهاند ، از اين رو در صدد برآمد از قوم خود براى شناسايى صادق از غيرصادق و وفادار از بىوفا و به جهت تحكيم بنيان حكومت نوپا و جديدالتأسيس خود و تعيين خليفه از ميان آنها و حفظ مبانى شريعت و كتاب خود آزمايشى به عمل آورد . در آيه راجع به اين موضوع مىفرمايد :
پس چون عيسى از آنان احساس كفر كرد ، يعنى دانست كه برخى از آنها ايمان نياوردهاند ، گفت : اى قوم من ، از ميان شما كيان اند كه ياوران من باشند در حركت و سير من به سوى خداوند ؟
محتمل است مراد او طلبيدن ياور و سرباز جنگى براى جهاد بوده ، و محتمل است طلبيدن همراه بوده در سير معنوى به سوى خدا به عنوان رياضت نفس ، و تعلّم معارف ، و تخلّق به اخلاق و آداب شرعى و تأدّب به آداب تورات و انجيل ، و يا آن كه خواستن ياور و همراه براى تبليغ و تعليم دين الهى و شريعت عيسوى در قلمرو نبوت و پياده كردن مسألهء امر به معروف و نهى از منكر در ميان جامعه . و مقتضاى مقام رسالت عيسى عليه السلام و اولىالعزمى او و دارا بودن كتاب شرع آسمانى و شريعتى مستقل اين است كه هر سه امر از او تحقق يابد و تشكيلاتش فوق اين امور باشد هر چند از تواريخ بر نمىآيد ، لكن آيهء آخر سورهء صف ، مؤيّد احتمال اول است .
« قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ ءَامَنَّا بِاللَّهِ »
يعنى : در جواب پرسش عيسى ، حواريّون او گفتند : ما ياوران خداييم ، يعنى ياوران تو به سوى خداييم ؛ ما به خدا ايمان آوردهايم . حوارى بر مقربان شخص اطلاق مىشود ، و مراد از مقربان عيسى مؤمنان خالصاند . و اگر مراد از حوارى ، سفيدها باشند باز مقصود مقربان و مطيعان او هستند كه غالباً سفيدپوش يا لباسشوى بودند كه لباس را سفيد مىكردند ، يا مؤمنانى بودند كه به خاطر نورانيت باطنشان به آنها حوارى مىگفتند .
« وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ »
تفسير روان (فارسى) — صفحة 371
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٧١