كفّارات ، انفاق واجبالنفقه و در راه حج و جهاد و غيره ، و خواه مستحب ، زيرا آشكار كردن اينها علاوه بر انجام وظيفه ، سبب تشويق ديگران و نوعى امر به معروف و اظهار و ترويج شعائر دينى است .
« وَإِن تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ »
يعنى : و اگر صدقات را مخفى دهيد و به فقرا برسانيد اين عمل براى شما بهتر است ، زيرا بر حسب طبع انسانى از ريا دور تر و به اخلاص نزديكتر است . و حاصل اين جمله و جملهء سابق اين است كه آثار و مصالح اجتماعىِ آشكارا دادن صدقه بيشتر است ولى پنهان نمودن براى صدقهدهنده سالمتر است .
« وَيُكَفّرُ عَنكُم مِن سَيّئَاتِكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ »
يعنى : خداوند به خاطر بذل صدقات آشكار يا پنهان شما ، برخى از گناهان و بدىهاى شما را مىپوشاند و مىبخشايد و در دنيا يا آخرت به مردم نشان نمىدهد ؛ و اين كنايه از عفو است . و خداوند از آنچه انجام مىدهيد از آشكار و پنهان آگاه است .
لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ وَ لكِنَّ اللّهَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فِلأَنْفُسِكُمْ وَ ما تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغاءَ وَجْهِ اللّهِ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ ( 272 )
تفسير :
« لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلكِنَّ اللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَاءُ »
يعنى : اى پيامبر و اى كسىكه توان تبليغ احكام الهى دارى ، هدايت واقعى و ايمان درونى مردم ، خواه در اصل آن و خواه در مراتب كمال آن ، بر عهدهء تو نيست و از استعداد تو بيرون است . بنابراين وظيفهء تو دعوت است و ابلاغ و اقامهء حجت و برهان و اظهار معجزهاى كه بدان مأمورى ؛ و خداوند است كه هر كه را بخواهد و شايسته ببيند هدايت مىكند .
« وَمَا تُنفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنفُسِكُمْ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَآءَ وَجْهِ اللَّهِ »
« واو » در « و ما تنفقون » حاليه است و جمله حال است از فاعل « ما تنفقوا » و معناى آيه اين است : هر چه را كه از مال - يعنى هر مالى را كه - انفاق نماييد در حالىكه جز براى طلب رضاى خدا
تفسير روان (فارسى) — صفحة 301
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٠١