آن - نهرها و رودها جارى گردد و پيوسته ريشههاى آنها در آب باشد ، و او را علاوه بر اين دو قسم از درخت كه عمدهء قسمت باغ را تشكيل دادهاند در آن باغ از همهء انواع ميوهجات حاصل باشد يعنى باغ شامل اقسام درختان باردار باشد ؛
« وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرّيَّةٌ ضُعَفَآءُ فَأَصَابَهَآ إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ »
يعنى : و در حالىكه پيرى او را دريافته است و او را اولادى متعدّد است و از نظر سنّ يا مال و ثروت يا عقل يا جسم همه ناتواناند ، پس به ناگاه گردبادى كه در ميان آن آتش سوزان است بدان باغ برسد و همهء درختان آن بسوزد ؟
هدف از اين مَثَل آن است كه همان گونه كه اين شخص از اين حادثه در زندگى به كلّى مضطرّ و ناچار مىماند و قدرت جبران گذشته و تأمين تلف شدهها را ندارد و اولادش توان يارى او و حفظ خودشان را پيدا نمىكنند ، كسانىكه به دنبال انفاقاتشان منّت و آزار مىآورند و يااعمال خيرشان را از روى ريا و يا در حال كفر و نفاق انجام مىدهند در آخرت همه را باطل و سوخته و نابود ديده ، هيچ راه چاره نخواهند داشت .
« كَذَ لِكَ يُبَيّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْأَيتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ »
يعنى : اينچنين - مانند اين مَثَل و مثلهاى گذشته چون قضيهء عزير و ابراهيم و غير آنها - خداوند آيات كتاب آسمانى را يا نشانههاى تنبّه و تفكر انسان و پند و اندرز از گذشتههاى تاريخ را براى شما روشن مىكند ، باشد كه تفكر كنيد و بيدار شويد و حركت كنيد .
لغت و اعراب :
طيّب : حلال از نظر شرع و پاكيزه از نظر طبع . خبيث : مقابل طيّب ، حرام و پليد . تيمّم الأمر و يمَّمه : قصد كرد آن را .
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ وَ مِمّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ اْلأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذيهِ إِلّا أَنْ تُغْمِضُوا فيهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ غَنِيٌّ حَميدٌ ( 267 )
تفسير روان (فارسى) — صفحة 296
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٩٦