اجرام قابل استفاده را نابود مىكند . و طبق اين بيان ، هر چند امور مستقلى جدا جدا به امور مستقلى تشبيه شده ، لكن چون مرجع ضمير « فمثله » منافق است ، تشبيه از قبيل تشبيه كل به كل و مجموع به مجموع است .
« لَا يَقْدِرُونَ عَلَى شَىْءٍ مِمَّا كَسَبُوا »
اين جمله مستأنفه است ، يعنى : آرى آنها در روز جزا بر چيزى از دستاوردشان قادر نخواهند بود . چرا كه عملهاى تباهِ بالذات نظير انفاق منافق و كافر ، و تباه بالعرض نظير عمل متعاقَب به منّت و آزار ، نه اقتضاى پاداش و نعم متقابل دارد و نه صلاحيت تجسّم به نعم اخروى .
« وَاللَّهُ لَايَهْدِى الْقَوْمَ الْكفِرِينَ »
يعنى : خداوند گروه كافران را پس از اتمام حجت و اعراض آنها ، هرگز به راههاى خير در مراحل كمالات معنوى و انسانى هدايت نخواهد كرد .
وَ مَثَلُ الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ وَ تَثْبيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ ( 265 )
لغت و اعراب :
تثبيتاً من أنفسهم يعنى « من أنفسهم لأنفسهم » . ربوة - به حركات سهگانهء راء - : تلّ ، تپه ، و نيز زمين نيكو و روياننده و بازده . وابل : باران شديد دانهدرشت . اكُل : خوردنى . ضِعف : دو برابر يا چند برابر ، و چون تثنيه استعمال شود مفرد آن به معناى مِثل باشد و ضِعفَين يعنى دو برابر مانند زوجين . طلّ : نرمه باران ضعيف .
تفسير :
« وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَ لَهُمُ ابْتِغَآءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنفُسِهِمْ »
يعنى : و مَثَل كسانى كه اموال خود را براى طلب خوشنودى خدا و براى تثبيت نفس خود انفاق مىكنند ، يعنى به خاطر آن كه نفس خود را در بُعد اعتقادى و اخلاقى و عملى ثبات و استحكام بخشند و انسانى كامل سازند ؛
تفسير روان (فارسى) — صفحة 294
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٢٩٤