( 3354 ) خواجه بهاءالدّين ، محمد بن محمد بخارى نقشبنديه « 1 »
اهل معرفت و در ظاهر از شاگردان اخلاقى امير سيد كلال بخارى و در باطن و حقيقت اويسى مسلك « 2 » است كه از روحانيت خواجه عبدالخالق عجذوانى در عالم رؤيا تربيت يافت . عجذوانى به او دستورالعمل ابتدا و وسط و نهايت سلوك را داد و گفت در همه احوال قدم بر جاده امر و نهى بگذار و عمل به عزيمت و سنت به جاى آور و از رخصتها و بدعتها دور باش و هميشه احاديث مصطفى - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - را پيشواى خود قرار ده . شب دوشنبه سوم ربيع الاول سال 791 دار دنيا را وداع گفت .
گفتار
- نفسهاى خود را تهمت نهيد كه كارگزار رونده راه نياز و مسكنت و علوّ همت است .
- نفسهاى خود را تهمت نهيد كه هر كه به غايت حق سبحانه نفس خود را به بدى شناخته باشد و مكر و كيد او را دانسته ، نزد او اين عمل سهل است . از روندگان اين راه بسيارند كه گناه ديگرى را بر خود نهادهاند و بار آن كشيده است .
- آيه شريفه
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ
« 3 » اشاره به آن است كه هر طرفةالعينى نفى اين وجود طبيعى مىبايد كرد و اثبات معبود حقيقى مىبايد نمود .
- تعلق به ماسوى ، رونده اين راه را قيد و حجابى است بزرگ .
- طالب بايد در زمانى كه با دوستى از دوستان حقتعالى صحبت مىدارد ، واقف حال خود باشد و زمان صحبت را با زمان گذشته موازنه كند ، اگر تفاوت يابد ، به حكم أصبت فأَلزِم صحبت آن عزيز را غنيمت داند .
هامش
( 1 ) . نقشبندى / نقشبنديّه : يكى از طريقههاى اهل معرفت .
( 2 ) . اوَيسى : 1 . منسوب به جدّ به نام اوَيس ؛ 2 . گروهى از اهل معرفت كه همانند اوَيس قَرَن ، با جذبهى حضرت حق و بدون استاد به مقامات عالى رسيدهاند .
( 3 ) . سورهى نساء ، آيهى 136 .