رضاست و متوجه شود كه قرب و منزلت او است كه شايسته اين مصائب گرديده ، در واقع اينها را فيض و رحمت الهى باعث شده است .
- پس از مرحله رضا ، مرحله تسليم است كه از رضا بالاتر و بهتر است ؛ زيرا در مرحله رضا خودبينى وجود دارد ، در اين مرحله فناى محض است . فنا هم بر چهار قسم است : اول فناءاللَّه كه از پيروى شرع به دست مىآيد ، دوم فناء باللَّه كه تصفيه درون و تزكيه نفس از خصايل نكوهيده و صفات ناپسنديده است ، سوم فناء فىاللَّه كه نفس آدمى در آن به صورتهاى قدسى و صفات الهى ظاهر و متّصف مىگردد و در صفات جلال و جمال او هر صفت و كمالى را مستغرق مىبيند ، جز او هيچ كس را نمىبيند و همه چيز را غير او معدوم و ناچيز مىشمرد ، چهارم فناء معاللَّه در اين مرتبه فناى سالك با بقاى حق است بلكه بقاى حقيقى او با بقاى حق است .
- انسان چون به اصلاح نفس خويش پردازد و خويشتن را به ورطه نيستى و فنا اندازد ، به اخلاق الهى متخلّق مىگردد و در زمين ، خليفةالرّحمان مىشود و با خدا ارتباط و اتصالى مىيابد و تا انسان راه را از چاه باز نشناسد و به سير و سلوك در آن نپردازد ، هرگز به اين درجه رفيعه نايل نمىشود .
- گرچه گفته شده الطّرق إلى اللَّه بعدد أنفاس الخلائق ، ولى نزديكترين راه براى وصول به مقصود سه نوع است : يكى راه نيكان و اخيار كه همان عمل به اوامر و نواهى الهى است كه در زمان طولانى به فيض حق رسيدهاند ولى اينان از كم هم كمترند ، دوم طريقه اهل مجاهدت و رياضت است كه به كشتن نفس دل را تصفيه و روح را به زيور خداپرستى آراستهاند ، اين راه مخصوص نيكوكاران است . سوم طريقه اهل محبت و مجذوبين است . اين نزديكترين طرق وصول به حق است . كسى بدين طريقه مىتواند عمل نمايد كه به مصداق « موتوا قبل أن تموتوا . » عمل نمايد و اين مرگ براى هر كسى حاصل نشود بلكه ده مرتبه را بايد طى نمايد : اول رجوع به خدا ، دوم زهد در دنيا بلكه
پاسداران حريم عشق (زندگانى وكلمات عرفا) (فارسى) — صفحة 301
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص٣٠١