( 1950 ) طلحة بن محمّد بن محمّد صباح نيلى « 1 »
عارف بزرگوار و از شاگردان اخلاقى ابوعثمان حيرى است . سال 302 از دنيا رفت .
نقل است ابوعثمان مغربى وى را گفت : خواهى تو را پندى « 2 » دهم كه پنجاه سال است خلق را مىگويم ، نمىپذيرند ؟ گفت : خواهم . گفت : تهمت بركردگار خود نه تا قيمت گيرد و تهمت از خلق برگير تا جنگ برخيزد .
( 1951 ) ابومحمّد ، طلحة ابن مصرف
از برجستگان و صاحب ورع و صدق و وفاء و خلق و صفا است كه سال 112 از دنيا رفت .
حكايت
- نقل است : روزى خنديد ، فوراً به خود متوجّه شد و پرخاش كرد كه خندهات براى چه بود ؟ خنده كسى مىكند كه از اهوال قيامت و صراط گذشته باشد ، سپس گفت : قسم خوردم دهن به خنده نگشايم تا بدانم بازگشتم به كجا خواهد بود و تا جان داشت ديگر نخنديد .
- روزى سليمان ابن عبدالملك نشسته بود . مردى را ديد لباسى در بر دارد و با حال
هامش
( 1 ) . نيلى : 1 . منسوب به نيل ، بلدهاى بر كنارهى فرات ميان بغداد و كوفه ، در نزديكى حلّه ؛ 2 . نيز به كسى كه به خريد و فروش داروىِ گياهى نيل اشتغال دارد ، نيلى گفته مىشود ؛ 3 . بزرگترين رودخانهى آفريقا و دوّمين رودخانهى جهان است . براى توضيح بيشتر ، ر . ك : المنجد فى الاعلام و فرهنگ معين .
( 2 ) . اين كه ابوعثمان مغربى - متوفى به سال 373 - ، اين مغربى ، حيرى را پند دهد مستبعد است ، آن هم پندى كه پنجاهسال به ديگران گفته باشد . ممكن است اين استبعاد به حساب اين كه مغربى 130 سال عمر نموده و مسامحه در لفظ پنجاههم كرده باشد برداشته شود .