- قيامت بر پنج نوع است :
نوع اول : نابود شدن موجودات در هر لحظه و پيدا شدن مثل او :
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ « 1 » بيان * مىشود از حق تجلّى هر زمان
مىشود معدوم ، هر چيز اى پسر ! * در زمان آيد مثالش در نظر
چون ز سرعت گشت ايجاد و غرض * كس نمىداند زمانين الغرض
نوع دوّم : مردن است ، و در عالم برزخ زندگى كردن و بر خواستن است ، اين را قيامت صغرى گويند :
« و من مات قامت قيامته . »
كسى كه بميرد ، قيامتش برپا مىشود .
هم اشاره به اين است .
نوع سوّم : قيامت موعود است كه :
جمله معدوم اندر او يابد وجود * هر چه مخفى بود ، آيد بر شهود
هم چنان كامروز غالب كثرت است * غالب آن روز ، اى برادر ! وحدت است
حق تجلّى برهمه اشيا كند * جمله را حيرت دهد ، شيدا كند
ليك هر كس را به قدر اعتقاد * مىشود از حقّ تجلّى اى جواد
نوع چهارم : . . . « 2 » نوع پنجم : از قيامت ، مختص است به كاملين كه در همين دنيا آن را واجدشوند ،
آن چه در قسم دوّم وسوّم پيش مىآيد :
هامش
( 1 ) . هر روز او ( خداوند ) شأن و كارى دارد . سورهى رحمان ، آيهى 29 .
( 2 ) . اين بخش را نويسنده بزرگوار نقل نفرمودهاند .