( 1211 ) ابوعبداللَّه حرث [ حارث ] بن اسد محاسبى « 1 »
اهل معرفت و جامع علوم ظاهرى و باطنى و اصول و معاملات و اشارات است و اصلش بصرى بود و در سال 243 در بغداد از دنيا رفت . وى تأليفاتى دارد ، از جمله :
كتاب زهد و اصول ؛ كتاب الرّعاية .
حكايت
- كتابى در معرفت نوشته بودم و در آن دقايقى را درج كردم . روزى در آن نظر مىكردم ، ناگاه جوانى با لباس مندرس بر من در آمد و سلام كرد پرسيد :
« ألمعرفة حقّ للحقّ على الخلق ، أو حقّ للخلق على الحقّ ؟ »
شناخت ، حق خداوند است بر مردم يا حق مردم است بر خداوند ؟
گفتم :
« حقّ على الخلق للحقّ . »
حق خداوند است بر مردم .
گفت :
« هو أولى أن يكشفها لمستحقّها . »
او سزاوارتر است كه از معرفت براى مستحقينش پرده بردارد .
سپس گفتم بلكه :
« حقّ للخلق على الحقّ . »
حق مردم است بر خداوند .
گفت :
« هو أعدل أن يظلمهم . »
هامش
( 1 ) . محاسبى : لقب خاصّ حارث بن اسد ، به دليل كثرت حساب كشى از خويشتن به اين لقب ملّقب گرديده است .