احتمالات در معناى « يعطى الكثير بالقليل »
به نظر مىرسد تمام جملههاى ذيل دو جمله گذشته دعا ( بنابر معناى دوّم ) ، در مقام بيان و توضيح و بخش اوّل باشد . گويا امام - عليهالسّلام - مىفرمايد : پروردگارا ! چگونه ممكن است اميد به همه خيرات و ايمنى از سخطت را در دو جهان نداشته باشم و حال اين كه با بندگى قليل و ناقصم ، خيرات بسيارى را به من عطا كرده و مىكنى و آنان كه از تو سؤال نكرده و تو را نمىشناسند ، باز خيرات خويش را از آنان مضايقه نمىنمايى ؟ !
و يا با جمله : « يا مَنْ يُعْطِى الْكَثِيرَ بِالْقَلِيلِ . . . » مىفرمايد : به سبب عنايتى كه به بندگان خاصّت دارى ، به مسألتهاى آنان پاسخ مىدهى و ديگران را نيز از خيرات ، محروم نمىدارى .
نيز ممكن است مراد از جملههاى فوق اين باشد كه : خداوندا ! اگرچه كمى از بندگانت شاكر نعمتهايت مىباشند :
وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ
« 1 » ؛ ولى حضرتت همه را بى بهره از خيراتت نمىكنى .
و محتمل است به احتمال ديگر گفته شود : مراد از : « يُعْطِى الْكَثِيرَ بِالْقَلِيلِ » آن است كه با يك عمل خالص ، بندگانت را به قرب خود نايل مىسازى . خداوند مىفرمايد :
- مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً
« 2 »
هر كس از مرد و زن كار شايسته كند و مؤمن باشد ، قطعاً او را با زندگى پاكيزهاى ، حياتِ [ حقيقى ] بخشيم و مسلّماً به آنان بهتر از آن چه انجام مىدادند ، پاداش خواهيم داد .
- لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ
« 3 »
هر چه بخواهند در آن جا دارند و پيش ما ، فزونتر [ هم ] هست .
هامش
( 1 ) . سورهى سبأ ، آيهى 13 .
( 2 ) . سورهى نحل ، آيهى 97 .
( 3 ) . سورهى ق ، آيهى 35 .