خَيْرِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ ، وَاصْرِفْ عَنِّى بِمَسْأَلَتِى إِيّاكَ جَمِيعَ شَرِّ الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ . »
امّا اگر گفته شود دعا ، تنها در مقام خواسته مؤمنين از حقّ سبحانه مىباشد ، بيانات دعا را مىتوان به گونهاى ساده معنى نمود و خداوند متعال را مخاطب قرار داد و خيرات و ايمنى از شرور و سخط را تقاضا نمود .
سخط الهى ؛ مانع بهرهمندى از ظهورات جماليّه و جلاليّه
امّا اين كه خير و شرّ را نهتنها بشر ، بلكه همه مظاهر به چه اعتبار و اسمى از اسماى جماليّه و جلاليّه نگاه مىكنند ؟ مىتوان گفت : ديد موجودات و مظاهر - به خصوص بشر - در اين امر دخالت تمام دارد . هر مخلوقى به اعتبارى از چيزى وحشت دارد و به اعتبارى ديگر ، همان چيز مطلوب او مىباشد . اين جاست كه فهميده مىشود چرا خداوند متعال بناى عالم هستى را به اسم جلال و جمال قرار داده و فهميده مىشود كه هر مظهر خير و شرّ را با اعتبارى گفتگو دارد ؛ و اگر بشر نمىتوند از هر يك از ظهورات جماليه و جلاليه استفاده كند ، علّت آن ، همان گرفتار شدن به سخط او سبحانه است ، فتأمل .
( 39 )
« يا مَنْ يُعْطِى الْكَثِيرَ بِالْقَلِيلِ ، يا مَنْ يُعْطِى مَنْ سَأَلَهُ ، يا مَنْ يُعْطِى مَنْ لَمْ يَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً . » « 1 »
اى خدايى كه در برابر كم ، بسيار مىبخشى ، اى خدايى كه به هر كس از تو نياز خواهد ، بخشش مىكنى . اى خدايى كه به هر كس از تو درخواست نكند و حتى تو را نشناسد ، نيز از سر دلسوزى و مهرورزى بخشش مىكنى .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 644 .