گوناگونى راهها و روشها [ ى كسب روزى ] دچار تنگنا شدهام و تو بهترين روزى رسان هستى . چگونه بيمناك گردم ، در حالى كه تو اميد منى ؟ ! و چگونه ضايع گردم ، در حالى كه تو اندوختهى من براى حال سختى و اميد من [ در حال گرفتارى هستى ] ؟ !
گله اهل كمال از مشكلات معنوى
بيانات فوق ، به خوبى حكايت از آن مىكند كه خواندن حقّ سبحانه در سه بخش گذشته با نداى : « يا مَنْ » ، به جهت درخواست امر مهمّى بوده كه يكى : « مَسَّنِى الضُّرُّ » و ديگرى :
« ضاقَتْ عَلَىَّ الْمَذاهبُ » است ، بنابراين مىتوان گفت : ضُرّ و ناهموارى و ضيق و سختى آمد و شدهايى كه امام - عليهالسّلام - و پيروان آن بزرگوار مىتوانند گله از آنها داشته باشند ، مشكلات معنوى است كه همه در لباس بشريّت گرفتار آنند و تنها اهل آن و آنان كه جنبه وحدانيّتشان بر عالم خلقيشان غلبه دارد ، مىتوانند از مشكلات و ناهموارىهاى عالم طبع آسودهخاطر باشند و با اين همه بگويند : « مَسَّنِى الضُّرُّ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرّاحِمِينَ » و :
« ضاقَتْ عَلَىَّ الْمَذاهبُ وَ أَنْتَ خَيْرُ الرّازِقِينَ . » و : « أَخافُ وَ أَنْتَ رَجائِى » و : « كَيْفَ أَضِيعُ وَ أَنْتَ لِشِدَّتِى وَ رَجائِى » جالب آن است كه شبيه به اين دعا را حضرت ايّوب ، پيامبر بزرگوار - عليهالسّلام - داشته و خداوند متعال آن را بيان فرموده و مىفرمايد :
وَ أَيُّوبَ إِذْ نادى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ * فَاسْتَجَبْنا لَهُ فَكَشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ وَ آتَيْناهُ أَهْلَهُ وَ مِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ ذِكْرى لِلْعابِدِينَ
« 1 »
و ايّوب را [ ياد كن ] هنگامى كه پروردگارش را ندا داد كه : « به من آسيب رسيده است و تويى مهربانترين مهربانان ، پس [ دعاى ] او را اجابت نموديم و آسيب وارده بر او را بر طرف كرديم و كسان او و نظيرشان را همراه با آنان [ مجدّداً ] به وى عطا كرديم [ تا ] رحمتى از جانب ما و عبرتى براى عبادتكنندگان [ باشد ] .
هامش
( 1 ) . سورهى انبيا ، آيات 83 و 84 .