- « أَمّا قَوْلُكُمْ : أَكُلُّ ذلِكَ كَراهِيَةَ الْمَوْتِ ؟ فَوَ اللَّهِ ، ما أُبالِى ، دَخَلْتُ إِلَى الْمَوْتِ أَوْ خَرَجَ الْمَوْتُ إِلَىَّ . » « 1 »
اما اين سخن شما كه از مرگ مىهراسى ؟ به خدا سوگند ، هرگز از مرگ باكى ندارم كه بر مرگ وارد شوم يا مرگ به سوى من آيد .
- « وَ اللَّهِ ، ما فَجَأَنِى مِنَ الْمَوْتِ وَارِدٌ كَرِهْتُهُ ، وَ لا طالِعٌ أَنْكَرْتُهُ ، وَ ما كُنْتُ إِلّا كَقارِبٍ وَرَدَ ، وَ طالِبٍ وَجَدَ ، وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرارِ . » « 2 »
به خدا سوگند ، هيچ واردى از مرگ به صورت ناگهانى بر من وارد نشده كه آن را ناخوشايند داشته و يا آن را انكار كنم و [ نسبت من به مرگ ] مانند كسى هستم كه به دنبال آب است و يا همانند جويندهاى كه مطلوب خويش را بيابد و آن چه نزد خدا است ، براى نيكان بهتر است .
و در حديث معراج آمده است :
- « إِنَّ راحَةَ أَهْلِ الْآخِرَةِ فِى الْمَوْتِ وَ الْآخِرَةُ مُسْتَراحُ الْعارِفِينَ . » « 3 »
آسودگى اهل آخرت در مرگ و رهايى از بند دنيا است و آخرت ، آسايشگاه عارفان است .
- « إِنَّ أَهْلَ الْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ فِى أَجْوافِهِمْ قَدْ قَرِحَتْ ، يَقُولُونَ : مَتى نَسْتَرِيحُ مِنْ دارِ الْفَناءِ إِلى دارِ الْبَقاءِ ؟ » « 4 »
به راستى كه دلهاى اهل آخرت در سينههاشان مجروح فراق است ، مىگويند :
كى از اين سراى فانى آسوده شده و به سراى باقى خواهيم رفت ؟
و در حديث آمده است :
« أَلْمَوْتُ راحَةُ السُّعَداءِ . » « 5 »
مرگ ، راحتى نيكبختان است .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 55 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، نامه 23 .
( 3 ) . وافى ، ج 3 ، ابواب المواعظ ، باب مواعظ اللَّه سبحانه .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . غرر و درر موضوعى ، باب الموت ، ص 370 و 372 .