وَ اعْفُ عَنَّا وَ اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا أَنْتَ مَوْلانا
« 1 »
و از ما درگذر و ما را ببخشاى و برما رحمت آور ، سرور ما تويى .
و نيز بيانى را كه دربارهى گفتار اهل آسمان و زمين نسبت به توجه به رحمتش نقل مىفرمايد داشته باشند كه فرموده :
وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
. . .
أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ وَ يَرْجُونَ رَحْمَتَهُ وَ يَخافُونَ عَذابَهُ إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً
« 2 »
و پروردگار تو به هر كه [ و هر چه ] در آسمانها و زمين است ، داناتر است . . . آن كسانى را كه ايشان مىخوانند [ خود ] بهسوى پروردگارشان تقرّب مىجويند [ تا بدانند ] كداميك از آنها [ به او ] نزديكترند و به رحمت وى اميدوارند و از عذابش مىترسند ، چرا كه عذاب پروردگارت همواره در خور پرهيز است .
اهميت اميد به خداوند
امّا بيان اهميّت رجا و اميد ، تنها به خداوند متعال داشتن را كه فرموده شده : « رَأسُ مالِهِ الرَّجاءُ . » را مىتوان از احاديث ذيل آن استفاده نمود .
در حديث آمده است :
- « حُسْنُ ظَنِّ الْعَبْدِ بِاللَّهِ سُبْحانَهُ ، عَلى قَدْرِ رَجائِهِ لَهُ . » « 3 »
گمان نيك بنده به خداوند سبحانه ، به اندازهى اميدش به او است .
- « حُسْنُ الظَّنِّ أَنْ تُخْلِصَ الْعَمَل ، وَ تَرْجُوَ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَعْفُوَ عَنِ الزَّلَلِ . » « 4 »
گمان نيك اين است كه عمل خود را [ براى خدا ] خالص گردانيده و از خدا اميد داشته باشى كه لغزشهايت را ناديده بگيرد .
هامش
( 1 ) . سورهى بقره ، آيهى 286 .
( 2 ) . سورهى اسراء ، آيات 55 و 57 .
( 3 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب حسن الظنّ ، ص 226 .
( 4 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب حسن الظنّ ، ص 227 .